Grinwis waarschuwt kabinet voor nieuw box 3-stelsel: 'Doe het nou in één keer goed'

ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis heeft grote twijfels over het nieuwe box 3-stelsel dat het kabinet wil invoeren. Volgens hem krijgt de Tweede Kamer onvoldoende tijd om de wetgeving zorgvuldig te beoordelen, terwijl zowel de Belastingdienst, de Nederlandse Vereniging van Banken als de Raad van State stevige kritiek hebben. "Dit is onzorgvuldig, dit is onverantwoord", zegt Grinwis in radioprogramma Sven op 1.

Maandag staat een wetgevingsoverleg over box 3 op de agenda. Het kabinet wil overstappen naar belastingheffing op basis van het werkelijke rendement op vermogen. De invoering stond aanvankelijk gepland voor 2028, maar is inmiddels een jaar uitgesteld. Ook daarover is discussie ontstaan, omdat banken aangeven meer tijd nodig te hebben om de benodigde gegevens van klanten te verzamelen.

Grinwis wilde voorafgaand aan de behandeling een hoorzitting organiseren met banken, maar kreeg daarvoor geen meerderheid. De stemmen staakten op 75-75. Hij vindt dat de Kamer daarmee een belangrijke kans op zorgvuldige voorbereiding heeft laten liggen.

Luister de uitzending hier terug:

'Op alle uitvoeringscriteria een rode vlag'

De ChristenUnie'er vindt vooral de waarschuwingen van verschillende instanties zorgwekkend. De Raad van State adviseerde het kabinet om de novelle niet in te dienen, de huidige wet in te trekken en met een volledig nieuw voorstel te komen voor 2030.

Ook de Belastingdienst is kritisch. "De Belastingdienst heeft dit beoordeeld op uitvoering op vijf criteria. Dan kunnen ze drie kleuren vlaggen uitdelen, groen, geel en rood. Op alle uitvoeringscriteria zetten ze een rode vlag."

Daarnaast waarschuwen banken dat de invoering op korte termijn buitengewoon ingewikkeld wordt. Grinwis vindt het onbegrijpelijk dat de Kamer het wetsvoorstel pas enkele dagen voor de behandeling ontving. "Wij zijn medewetgever, grondwettelijk gezien. Laten we die medewetgeverstaak dan alsjeblieft serieus nemen." Maandag wil hij daarom pleiten voor een nieuw wetsvoorstel, waarin de kritiek van de verschillende instanties wordt meegenomen.

Grinwis pleit voor vermogensbelasting

Ook inhoudelijk heeft Grinwis moeite met de plannen. Hij vindt het niet rechtvaardig dat mensen belasting betalen over rendement dat ze nog niet daadwerkelijk hebben ontvangen.

Zelf ziet hij meer in een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting wordt geheven wanneer iemand daadwerkelijk winst realiseert. Nog liever zou hij een eenvoudige vermogensbelasting zien, met een relatief laag tarief. Het huidige voorstel noemt hij bovendien onvolledig. Zo vallen bepaalde bezittingen, waaronder cryptovaluta en edelmetalen, buiten de regeling. Volgens Grinwis moet het kabinet de gelegenheid aangrijpen om het hele stelsel in één keer goed te regelen.

'Dekking van likmevestje'

Het kabinet wijst erop dat langer doorgaan met de huidige regeling eveneens veel geld kost. Bovendien levert de bestaande tegenbewijsregeling veel uitvoeringsproblemen op voor de Belastingdienst, die individuele bezwaren moet beoordelen.

Grinwis vindt dat argument weinig overtuigend. Hij wijst erop dat het nieuwe wetsvoorstel zelf een groot tekort aan dekking kent. Volgens zijn berekening loopt dat op tot 17,5 miljard euro tot 2040. "Ze hebben zelf een plan naar de Kamer gestuurd met een dekking van likmevestje, en dan klagen over een jaartje langer de tegenbewijsregeling dat dat extra kost."

De ChristenUnie'er verwijt het kabinet bovendien dat het dossier is ontstaan door een overhaaste politieke keuze van minister Eelco Heinen (VVD). "Het is begonnen met een onbesuisde prestigeactie van minister Heinen tijdens de gemeenteraadscampagne op de eerste dag ongeveer van het kabinet. Toen is deze ellende begonnen."

Grinwis sluit niet uit dat zijn fractie tegen het voorstel stemt. Hij wil het debat maandag echter eerst afwachten. "Het wordt heel ingewikkeld voor ons om voor te stemmen, maar ik ga niet op voorhand tegen u zeggen zonder de staatssecretaris en de minister een kans te geven dat ik dit zomaar wegstem. Ik ga het debat aanstaande maandag serieus aan, maar met grote zorgen."