Bikker (CU) waarschuwt voor 'chaos' en schudt Den Haag wakker: 'Wie laat een kabinet vallen over één miljard?'

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker vindt het voorstel van Progressief Nederland en Volt om vermogenden zwaarder te belasten "ruig". Toch hoopt ze dat de partijen snel om tafel gaan om tot een compromis te komen. "Wie laat er een kabinet vallen over één miljard?", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

De onderhandelingen tussen het minderheidskabinet en de oppositie over het Belastingplan verlopen moeizaam. In ruil voor steun aan de kabinetsplannen willen Progressief Nederland en Volt vermogenden zwaarder belasten om de lasten voor werkenden te verlichten. Vooral de VVD verzet zich daar fel tegen.

Progressief Nederland en Volt willen een half miljard euro extra ophalen door belastingconstructies rond de erf- en schenkbelasting aan te pakken en de mogelijkheden voor directeur-grootaandeelhouders om belastingvrij geld te lenen uit hun eigen bv te beperken. Ook pleiten ze voor een hoger belastingtarief voor deze ondernemers, wat nog eens 400 miljoen euro moet opleveren.

Ook Bikker vindt het voorstel van de twee oppositiepartijen vergaand. "Klaver doet het wel een beetje op z'n Klavers. Het gaat wel ruig, vind ik. Bijvoorbeeld als het gaat over het MKB en kleine familiebedrijven: als jij die wil doorgeven aan een volgende generatie, vind ik dat Klaver daar te ruig op inzet. Daarvan denk ik: doe dat maar niet."

Tegelijkertijd deelt Bikker de opvatting van Klaver dat de rekening niet volledig bij werkenden terecht mag komen. "Dat hij in zijn algemeenheid zegt: werkend Nederland moet niet de rekening volledig betalen als we bijvoorbeeld box 3, de belasting die gaat over vermogen, hervormen, daar kan ik wel met hem over praten."

Ze hoopt dat de partijen vóór 12 november, wanneer de Tweede Kamer over het Belastingplan stemt, een compromis bereiken. Volgens haar mag het kabinet niet over deze discussie vallen. "De discussie gaat nog over één miljard euro. Wie laat er een kabinet vallen over één miljard? Het is voor alle partijen tijd om dit weekend even iets rustigs te doen en te denken: het is tijd om weer voor dit land te zorgen, in plaats van nu alleen maar op mijn strepen te blijven staan."

'Het begint met wilskracht'

Dat het kabinet zo moeizaam steun weet te vinden, heeft volgens Bikker niet alleen te maken met het feit dat het een minderheidskabinet is. "Het heeft ook te maken met de invulling. Een minderheidskabinet dat voortdurend doet alsof het afspraken kan maken op basis van een vaste meerderheid over links of rechts, kan dat niet volhouden als het bestaat uit partijen uit het politieke midden."

"Dan zal of de ene helft in de minderheid de hele tijd juichen en de andere helft verdrietig zijn, of andersom", zegt de CU-leider, die vindt dat het kabinet brede afspraken moet maken met de Kamer. "We zullen ervan uit moeten gaan dat het de ene keer met rechts lukt en de andere keer met links, en in ieder geval met een partij uit het constructieve midden. En dat ben ik. Ik hou er gewoon van dat we deel uitmaken van de oplossing."

Volgens Bikker moeten de betrokken partijen bereid zijn om water bij de wijn te doen. "Het begint met wilskracht. Willen we het, dan kan het, maar dan vraagt het ook toewijding. Ook met elkaar in een hok gaan zitten, pizza's bestellen en net zo lang praten tot je eruit bent. Pak eens die tabellen erbij, zet alles op een rijtje, bevraag elkaar goed en wil er dan ook uitkomen."

Binnen het minderheidskabinet wordt inmiddels gesproken over een 'open huwelijk', waarbij de coalitiepartijen niet voor elk voorstel bij dezelfde oppositiepartijen steun hoeven te zoeken. "Daar houd ik niet zo van bij de ChristenUnie, dat begrijpt u", zegt het Kamerlid met een knipoog. "Ik hou gewoon van afspraken maken en je daaraan houden."

Samenwerking met Struijs en Markuszower?

Ondertussen trekken Bikker en 50PLUS-leider Jan Struijs samen op in de onderhandelingen over het Belastingplan. Beide partijen zijn voorzichtig positief over de aanpassingen die het kabinet heeft gedaan, maar hebben nog vragen over de financiële dekking en de plannen voor box 3.

Ook Gidi Markuszower, leider van de zevenkoppige Groep Markuszower, lijkt bereid het kabinet te steunen. Samen kunnen de drie partijen het minderheidskabinet aan een meerderheid in de Tweede Kamer helpen.

"Met collega Jan Struijs is het goed werken en samen hebben we al heel wat goede dingen neergezet, voor ouderen, voor gezinnen en chronisch zieken", zegt Bikker. Op de vraag of ze ook samenwerkt met Markuszower, antwoordt ze: "Ik kan niemand verbieden om voor goede voorstellen te stemmen en dat geldt ook voor meneer Markuszower."

In de zoektocht naar steun wordt ook gesproken met de fractievoorzitters van de coalitiepartijen. Bikker heeft inmiddels met twee van hen om tafel gezeten. "Niet schrikken, maar ik heb al met zowel meneer Bontenbal (CDA) als met meneer Paternotte (D66) koffie gedronken en dat is allemaal goed. Ik denk dat je met elkaar moet spreken, in plaats van over elkaar."

Met VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans heeft ze nog niet gesproken. "Nog niet", benadrukt ze. Op de vraag of ze denkt dat de VVD haar inmiddels tot het linkse kamp rekent, antwoordt Bikker: "Of meneer Brekelmans denkt: mevrouw Bikker gaat wel verstandig om met de schatkist. Dat weet ik niet."

'Chaos in Nederland'

Bikker benadrukt dat ze bereid is verantwoordelijkheid te nemen om het Belastingplan door de Kamer te krijgen. "Ik ben gekozen. Ik heb een verantwoordelijkheid voor mijn achterban, maar ook voor Nederland. Nu moet je die stap samen zetten. Er is nog een week voor. Dat is heel kort als je bedenkt over hoeveel miljard een belastingplan gaat. Dan moet je niet je eisen opschroeven maar bedenken: hoe kunnen we er nu samen uitkomen? Ook het kabinet moet denken: we gaan alles doen om het te regelen."

Volgens de ChristenUnie-leider zijn de gevolgen groot als de partijen er niet in slagen een akkoord te bereiken. "Als het belastingplan niet geregeld wordt, is het een chaos in Nederland. Onze verantwoordelijkheid is rust brengen en visie voor de lange termijn. Dat vraagt een andere manier van handelen. Ik heb wel gezegd: natuurlijk wil ik graag het gesprek voeren, maar kom ook met voorstellen. De fractievoorzitters van de coalitie, als zij nog een stap willen maken anders dan het kabinet, zullen ze ook voorstellen moeten neerleggen."