Amerikanen rekenen Trump af op zijn beleid, ook al stond hij niet op het stembiljet: 'Hij heeft op al die punten verloren'

De Democraten hebben bij de Amerikaanse midterms een grote overwinning geboekt. Zowel in de Senaat als in het Huis van Afgevaardigden lijken ze de meerderheid te pakken. President Donald Trump probeert de nederlaag van zich af te schuiven met het argument dat hij zelf niet op het stembiljet stond. Maar volgens veiligheidsexpert Glenn Schoen hebben de Amerikanen juist afgerekend met zijn beleid.

Trump reageerde na de verkiezingen onder meer bij Fox News. Hij zei verrast te zijn door de nederlaag van de Republikeinen en erkende dat de oorlog met Iran mogelijk een rol heeft gespeeld. Op de vraag of hij de uitslag accepteert, antwoordde hij bevestigend. Tegelijkertijd blijft hij volhouden dat de Republikeinen hadden gewonnen als zijn eigen naam op het stembiljet had gestaan.

"Eigenlijk voel ik het niet als een nederlaag, want ik stond niet op de ballot", zei Trump. Volgens Amerikakenner Kirsten Verdel is dat een opmerkelijke poging om afstand te nemen van de uitslag. De president had kiezers immers zelf opgeroepen om te stemmen alsof hij wél op het stembiljet stond. "Hij heeft gezegd: 'Vote like I am on the ballot'. Nou, dat hebben mensen gedaan."

Trump verliest op zijn eigen verkiezingsthema's

Volgens Amerikakenner Michiel Vos hebben de Amerikanen bij deze verkiezingen een duidelijk signaal afgegeven. De onvrede gaat onder meer over de oorlog met Iran, de hoge prijzen en de manier waarop de regering-Trump opereert. "Dit is de enige keer dat de Amerikanen kunnen ingrijpen bij de midterms. En ze hebben natuurlijk keihard aan de bel getrokken."

Dat signaal raakt volgens Vos niet alleen de leden van het Congres. "Wie betaalt daar een prijs voor? Ja, natuurlijk leden in het Congres, maar ook de president."

Bovendien heeft Trump volgens Schoen juist verloren op de onderwerpen waarmee hij zijn voorganger Joe Biden aanviel. Zo beschuldigde Trump de Biden-regering van corruptie, slecht economisch beleid en betrokkenheid bij oorlogen.

"Eigenlijk heeft hij op al die punten verloren. Hij heeft het erger gemaakt", concludeert Schoen. Trump was bovendien al bijzonder impopulair. "Hij was de minst populaire president in de peilingen sinds 1946, sinds Harry Truman", aldus Verdel.

Minst populaire president

Ook directeur van De Balie Yoeri Albrecht denkt dat Trump weinig reden heeft om zijn eigen afwezigheid op het stembiljet als verklaring aan te voeren. Op de vraag of de uitslag anders was geweest als hij zelf kandidaat was geweest, is hij duidelijk.

"Ik denk het niet. Hij is ongeveer de minst populaire president ooit sinds dat wordt bijgehouden. Dus dat denk ik niet." Volgens Albrecht heeft Trump bovendien bepaald niet stilgezeten tijdens de campagne. "Hij is overal langs geweest. Op een gegeven moment ging hij, geloof ik, niet meer naar blauwe staten, want hij wilde geen lege stadions meer hebben. Maar hij heeft behoorlijk campagne gevoerd." Ook Trumps oproep om te stemmen alsof hij zelf op het stembiljet stond, kan volgens Albrecht niet als excuus dienen. "Dus of het dan beter was gegaan, dat denk ik niet."

De grote Democratische overwinning roept ondertussen vragen op over de toekomst van de Republikeinse Partij. Blijft die ook na Trump in handen van de MAGA-beweging of kiest de partij voor een andere koers? Volgens Vos is het nog te vroeg om daar conclusies over te trekken. "Ik weet niet wat het zegt over 2028, dat is nog te vroeg. Want elke twee of vier jaar is er een revolutie in Amerika."