Boeren houden hun hart vast voor aangepaste stikstofplannen: 'We sluiten nieuwe acties niet uit'

Boeren door het hele land houden hun adem in. Landbouwminister Jaimi van Essen presenteert naar verwachting vandaag de details van zijn stikstofplannen. Veel vertrouwen is er in ieder geval niet. "Ik maak mij ernstig zorgen of het bij hem landt", zegt voorzitter van belangenorganisatie Agractie Erik Luiten.

Maximaal 2,6 koeien per hectare, strengere ammoniaknormen en bufferzones rondom kwetsbare Natura 2000-gebieden. De ingrijpende stikstofplannen van minister Van Essen (D66), die natuurvergunningen weer op gang moeten helpen, konden afgelopen zomer op weinig enthousiasme rekenen. Sterker nog, boeren gingen opnieuw met hun trekkers de snelweg op.

Van Essen hoopt tijdens de ministerraad zijn aangepaste plannen te presenteren. Het is de vraag of dit zover komt. Tot diep in de nacht heeft de minister onderhandeld met boerenorganisaties LTO en NAJK.

"Wij wachten in spanning af", vertelt Erik Luiten van Agractie in Goedemorgen Nederland. "Wij hadden vorige week een gesprek met de minister. De impact van de plannen is gigantisch. Mijn zorg zit er dan ook in of er wel draagvlak is. Nee, dat is er eigenlijk niet. We hebben 15.000 boeren en belangstellenden gehad op de avonden over het thema. Dat hebben we aan de minister voorgelegd, maar het baart mij wel ernstig zorgen dat dat niet bij hem landt."

De tekst gaat verder onder de X.

Wat veehouders vooral steekt, is de normering die ammoniak koppelt aan dieren, vervolgt Luiten. "Je kunt daardoor alleen met enorme investeringen verder met je bedrijf. Tegenover die investeringen staat geen extra opbrengst. In het bedrijfsleven verdien je een investering terug, maar dat is hierbij niet mogelijk. Áls je al een vergunning krijgt om die investering te mogen doen. Boeren zitten helemaal klem wat dat betreft. En in nog sterkere mate als je in de Natura 2000-zone terechtkomt." Voor veel agrariërs is er maar één oplossing, stelt Luiten, namelijk stoppen.

'Je kunt niet doordraven'

De voorzitter sluit nieuwe acties niet uit. "Kijk, als ze maar doordraven en de trein dendert door, zonder ook maar te luisteren naar de boeren... Ja, dan zoek je echt die confrontatie op. Het lijkt mij niet nodig, want er zijn alternatieven. Wij hebben onlangs nog een alternatief plan ingediend met mogelijkheden om zowel de natuur als de bedrijvigheid verder te kunnen helpen. In goede harmonie."

Ondertussen dreigt het rechtse monsterblok, bestaande uit JA21, SGP en BBB, de begrotingsplannen niet te steunen als de stikstofplannen niet ernstig worden herzien. Journalist Sjuul Paradijs noemt de samenloop "bizar". Hij vervolgt: "En ik vind het verhaal van Luiten heel redelijk. Beter dan: we gaan het Malieveld omploegen. Dus proberen met elkaar uit te komen op een goede manier. Ik sprak laatst met een boer en hij is ten einde raad. Het familiebedrijf bestaat al tientallen jaren. Het zal je maar overkomen. We moeten begrip hebben voor de natuur, maar ook voor ondernemerschap."