Rob Oudkerk over verkiezingen Israël: 'Er gaat gewoon geen zak veranderen'

Israël gaat dinsdag naar de stembus. Volgens presentator Rob Oudkerk is het allerminst zeker dat er veel verandert. Ook als Benjamin Netanyahu een flink deel van zijn zetels verliest, betekent dat niet automatisch dat hij het veld moet ruimen. “Mijn grote angst is dat er in Israël na de verkiezingen heel moeizame coalitieonderhandelingen komen, Netanyahu vervolgens nog een hele tijd demissionair aanblijft en er gewoon geen zak gaat veranderen”, zegt Oudkerk in het radioprogramma WNL In de Kantine.

Netanyahu is al zo’n negentien jaar premier van Israël, in verschillende regeerperiodes. Volgens de laatste peilingen ligt het oppositieblok onder leiding van oud-legerleider Gadi Eisenkot voor op de regeringscoalitie. Maar ook met zetelverlies kan de premier proberen met kleinere rechtse en ultraorthodoxe partijen opnieuw een meerderheid te vormen. “Het gaat net zoals in Nederland niet om degene die de verkiezingen wint. Het gaat om de coalitie die wordt gevormd”, zegt Oudkerk.

Oudkerk zegt dat de verkiezingsstrijd draait om de richting van Israël. “Wat er op het spel staat, is: wordt Israël een door religieus-orthodoxe mensen geleide maatschappij, die verder niet zo gek veel meer te maken heeft met democratie? Of kunnen we het nog net redden en wordt het een door seculieren geleide democratie?”, zegt Oudkerk.

“Netanyahu heeft altijd gezegd: je moet mij kiezen, want ik zorg in Israël al sinds 2009 voor de veiligheid. We worden steeds aangevallen en ik ben de enige man die voor de veiligheid kan zorgen. Dat ging even mis op 7 oktober”, zegt Oudkerk. Volgens hem weet Netanyahu een onderzoek naar het falen rond die aanval met succes tegen te houden.

Eisenkot is geen vredesduif

De belangrijkste uitdager van Netanyahu is Gadi Eisenkot, oud-legerleider en deelnemer met zijn partij Yashar. Oudkerk waarschuwt dat een overwinning niet automatisch leidt tot een fundamenteel andere koers tegenover de Palestijnen.“Hij is wat gematigder, wat rustiger. Maar als je gaat kijken naar wat hij met de Palestijnen wil, bijvoorbeeld de tweestatenoplossing, dan is hij net zo’n havik als Netanyahu”, zegt de oud-politicus.

Een andere coalitie kan nieuwe mogelijkheden bieden, maar Eisenkot moet dan genoeg steun krijgen van andere partijen. Dat is lastig: ook het oppositieblok heeft volgens de peilingen geen meerderheid en samenwerking met Arabische partijen ligt politiek gevoelig. Daardoor bestaat het risico dat de coalitievorming vastloopt en Israël over enkele maanden opnieuw naar de stembus moet. Totdat er een nieuwe regering is gevormd, kan Netanyahu demissionair aanblijven.