Emotionele Khadija Arib mist daadkracht politiek na moorden op Hajar en Lisa: 'Er moet meer actie worden ondernomen'

De moord op de 29-jarige Hajar in Amsterdam heeft het veiligheidsgevoel van vrouwen opnieuw hard geraakt. Voormalig Kamervoorzitter Khadija Arib legt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de politiek en vindt dat Nederland veel meer moet doen om femicide tegen te gaan. "Als het gaat om aangiftes, tijdige signalen oppikken, gedegen opvang en de aanpak van daders, lopen wij best wel achter ten opzichte van andere landen", zegt ze in Café Kockelmann.

Arib bracht vrijdag bloemen naar de plek in Amsterdam waar Hajar werd gevonden. De moord op de 29-jarige vrouw houdt de stad bezig. Hajar werd vorige week vrijdag dood aangetroffen in een koffer aan de Amsteldijk. Uit politieonderzoek blijkt dat ze op 4 oktober, de eerste dag van haar vermissing, om het leven is gebracht. Ook is discussie ontstaan over de vraag of de politie snel genoeg in actie kwam nadat Hajar als vermist was opgegeven. Over het politieoptreden is nog veel onduidelijk.

De zaak brengt Arib terug bij de moord op Lisa, die in augustus vorig jaar om het leven kwam toen ze 's nachts naar huis fietste. Ook toen legde Arib bloemen op de plek waar het gebeurde. De moord op Hajar maakt opnieuw diepe indruk op haar.

"Het is natuurlijk voor Amsterdam een ongelooflijk heftige gebeurtenis. Het is niet de eerste keer. Het is de tweede keer na Lisa in augustus vorig jaar. Het is ongelooflijk heftig om daar te staan en ook daar te lopen. Het grijpt je naar de keel."

'Veiligheidsgevoel wordt enorm aangetast'

Wat haar vooral raakt, is wat Hajar moet hebben meegemaakt en wat de moord betekent voor andere vrouwen. "Dan denk je: goh, wat heeft dat kind allemaal moeten doorstaan? En het is midden op de dag gebeurd, op een plek waar mijn kleindochters dagelijks langsfietsen. Dat maakt toch dat het veiligheidsgevoel enorm wordt aangetast."

De impact reikt volgens Arib verder dan haar eigen familie. "Voor al die jonge vrouwen in Amsterdam is dit gewoon heel ernstig."

Sinds de moord op Lisa is femicide, het doden van vrouwen vanwege hun vrouw-zijn, steeds vaker onderwerp van politiek debat. Arib ziet dat er meer aandacht voor het onderwerp is, maar vindt het pijnlijk dat daar telkens een heftige moord voor nodig is.

"Er is ook steeds meer aandacht in de media hiervoor. Ook naar aanleiding van Hajar. Maar ik wil niet specifiek op deze situatie ingaan. We lezen en horen verschillende versies. Daarom moeten we daar een beetje van wegblijven."

Arib doelt daarmee op de onduidelijkheid rond de gebeurtenissen en het politieoptreden in de zaak-Hajar. Volgens haar moet de bredere aanpak van geweld tegen vrouwen ondertussen dringend worden verbeterd. "Je merkt wel dat als het gaat om aangiftes, als het gaat om tijdige signalen oppikken, als het gaat om gedegen opvang en de aanpak van de daders, dat wij best wel achterlopen ten opzichte van andere landen."

Onafhankelijk onderzoek

Arib vindt dat femicide niet langer mag worden gezien als een privéprobleem tussen een man en een vrouw. Volgens haar is het een groot maatschappelijk probleem, met gevolgen voor slachtoffers, hun gezinnen, kinderen en de mensen om hen heen.

"Op de een of andere manier wordt het nog steeds beschouwd als iets tussen een man en een vrouw. Of in een huiselijke sfeer: dat is privé. En je verwacht dat er vanuit de politiek gewoon meer actie wordt ondernomen."

Ze wil onder meer dat alle femicidemoorden onafhankelijk worden geëvalueerd. Nu worden zaken volgens Arib afzonderlijk onderzocht, bijvoorbeeld door een adviesbureau of de inspectie. De aanbevelingen die daaruit voortkomen, worden vervolgens vertrouwelijk besproken. Arib pleit daarom voor een onafhankelijke commissie die toegang krijgt tot alle relevante informatie.

"Waarom worden al die moorden niet door een onafhankelijke commissie geëvalueerd? Dat zo'n commissie ook toegang krijgt tot alle informatie, zodat je daarvan leert hoe je dat systeem anders inricht."

Ook vindt Arib dat de politiek duidelijker moet uitdragen dat geweld tegen vrouwen niet wordt geaccepteerd. Daarbij ziet ze niet alleen een rol voor vrouwen, maar juist ook voor mannen. "Kom op, mannen, laat ook iets van je horen. Het is ook jullie probleem."