Vakantie in eigen land steeds duurder: 'Bijna geen enkel bedrijf kan die kosten zelf opvangen'
Een paar dagen vakantie in eigen land kan flink in de papieren lopen. Voor een vakantiehuis op de Veluwe betaal je tijdens de herfstvakantie gemiddeld 224 euro per nacht, terwijl ook hotelovernachtingen duurder zijn geworden. Toch belandt niet de hele prijsstijging bij de consument: ondernemers slikken een deel van de extra kosten zelf. Volgens MKB-voorzitter Marijke Vuik staan hun marges daardoor steeds verder onder druk.
Wie met het gezin een paar dagen weg wil, is al snel honderden euro's kwijt. Voor vijf nachten in een vakantiehuis op de Veluwe betaal je tijdens de herfstvakantie gemiddeld 1.120 euro, blijkt uit cijfers van verhuurplatform Holidu. En dan moeten de boodschappen, uitstapjes en etentjes nog worden betaald. Ook de btw-verhoging op overnachtingen speelt een rol: sinds begin dit jaar geldt een tarief van 21 procent, tegenover 9 procent daarvoor.
De hogere prijzen hebben ook gevolgen voor de toeristische sector. Vooral Duitse toeristen laten het vaker afweten, merkt een Zeeuwse ondernemer. "Je merkt dat de buitenlandse toerist, de Duitse gast, het echt een beetje laat afweten." Wat hij van zijn gasten terughoort, is veelzeggend: "Nederland is duur geworden."
Goedkopere buurlanden
Dat vakantiegangers kritisch naar de prijs kijken, verbaast Vuik niet. Zeker in de grensregio's moeten Nederlandse ondernemers concurreren met accommodaties in Duitsland en België. Daar ligt de btw op overnachtingen een stuk lager.
"Duitsland met 7 procent, België nu nog met 6 procent. Dat is natuurlijk een enorm verschil", zegt Vuik. "Als je dan een paar kilometer verder kan rijden en je hebt dan een heel groot prijsverschil, dan is het logisch dat een gedeelte van de mensen een andere afweging maakt."
De gevolgen zijn terug te zien in de cijfers over augustus. In Groningen daalde het aantal overnachtingen met 25 procent. In Limburg ging het om een afname van meer dan 10 procent, terwijl het aantal overnachtingen in Noord-Holland redelijk stabiel bleef.
Niet ieder hotel merkt dezelfde terugval. Uit een rondgang van de redactie blijkt dat sommige accommodaties juist meer gasten ontvangen. Toch waarschuwt Vuik dat een goed gevulde accommodatie niet automatisch betekent dat een ondernemer er financieel goed voor staat.
Hogere prijzen, minder winst
Hotels kunnen proberen hun kamers betaalbaar te houden door hun prijzen te verlagen. Dat helpt om gasten te trekken, maar heeft ook een keerzijde. "Als je dan de prijs laat dalen om je bezettingsgraad weer omhoog te halen, dan gaat het op een gegeven moment niet goed met je marge", legt Vuik uit.
“Als je dan de prijs laat dalen om je bezettingsgraad weer omhoog te halen, dan gaat het op een gegeven moment niet goed met je marge.”
De cijfers over de hotelprijzen laten volgens haar zien dat ondernemers een deel van de rekening zelf betalen. Hotels, motels en bed and breakfasts waren afgelopen februari volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 10 procent duurder dan een jaar eerder. Als je zowel de inflatie als de btw-verhoging meerekent, zou de prijs volgens haar eigenlijk 14 tot 15 procent hoger moeten liggen.
Dat verschil nemen ondernemers voor eigen rekening. "Dat betekent dat ongeveer een derde van de prijs, zo'n kwart tot een derde, door ondernemers zelf geabsorbeerd wordt", zegt de MKB-voorzitter. Volgens haar komt dat ook overeen met cijfers van Koninklijke Horeca Nederland.
Maar hoeveel ruimte hebben ondernemers eigenlijk om die kosten op te vangen? Volgens Vuik is die ruimte bijzonder klein. "De afgelopen jaren zijn alle kosten zo hard gestegen, dat die marges al flinterdun zijn."
Ook de verschillen tussen hotels zijn groot. De locatie, de huurprijs en het aantal kamers bepalen mede hoeveel een accommodatie moet verdienen om uit de kosten te komen. Een groter hotel kan sommige kosten over meer kamers verdelen, terwijl een kleinere accommodatie die mogelijkheid minder heeft.
Toch ziet ze een probleem dat de hele sector raakt. "Wat wel de gemene deler is, is dat die marges enorm onder druk staan, overal. Dat hoor je in Amsterdam, dat hoor je in Maastricht, maar dat hoor je ook in een kleine gemeente."
Vakantie in eigen land niet altijd goedkoper
Ook Nederlanders die juist in eigen land op vakantie gaan om geld te besparen, kunnen voor een onaangename verrassing komen te staan. Het buitenland lijkt duur, maar eenmaal op de Nederlandse vakantiebestemming blijkt het prijsverschil soms kleiner dan verwacht.
De overnachting is bovendien niet de enige kostenpost. Een dagje naar een pretpark, uit eten met het gezin of een overtocht naar een Waddeneiland kan het vakantiebudget verder opdrijven.
“Ik denk dat ondernemers echt doen wat ze kunnen, maar dat ze hierin wel een klein beetje klem zitten.”
Vuik vindt dat ondernemers niet de schuld moeten krijgen van de hoge prijzen. "Ik vind het wel heel belangrijk om aan te geven: dit ligt echt niet aan de ondernemers." Als het financieel mogelijk was, zouden ondernemers hun prijzen volgens haar best willen verlagen. Ze hebben immers ook te maken met concurrentie. "Ik denk dat ondernemers echt doen wat ze kunnen, maar dat ze hierin wel een klein beetje klem zitten."
Btw op overnachtingen omlaag?
Een verlaging van de btw lijkt een voor de hand liggende oplossing, maar volgens haar is het probleem groter dan één belastingmaatregel. "Het is een stapeling van zoveel factoren. Je hebt het over toeristenbelastingen, je hebt het over btw, je hebt het over zoveel kosten voor ondernemers die de afgelopen jaren gestegen zijn." Een simpele oplossing is er volgens haar dan ook niet: "Het is niet één simpele knop om aan te draaien."
Haar oproep aan het kabinet is om verder te kijken dan alleen de prijs van een hotelovernachting. "Kijk breder en besef hoe belangrijk ondernemers zijn voor Nederland, hoe belangrijk het economisch is. Het is echt de basis voor de economische groei. Hoe kunnen die beter ondersteund worden?"