Zelfs het ontbijt is verdeeld: EU-leiders kibbelen over de biljoenenbegroting

De verdeeldheid over de nieuwe EU-meerjarenbegroting is zó groot dat zelfs het ontbijt voorafgaand aan een belangrijke bespreking over het onderwerp in tweeën is gesplitst. De zuinige lidstaten, waaronder Nederland, bespraken bij hun eigen koffie en croissants hoe de hand vooral op de knip moet blijven, terwijl een andere ontbijttafel juist meer geld ziet zitten.

De rijkste EU-landen en de lidstaten die meer geld willen staan vandaag lijnrecht tegenover elkaar in Brussel. De Europese Commissie stelde aanvankelijk een meerjarenbegroting voor 2028-2034 van maar liefst twee biljoen euro voor. Het Ierse EU-voorzitterschap heeft het voorstel inmiddels met ongeveer acht procent teruggeschroefd, maar één ding blijft overeind: de rijkere landen moeten meer gaan betalen, terwijl ze daar niet per se iets voor terugkrijgen.

De Zuinige Zes – Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland – vinden de begroting van de Europese Commissie veel te gortig. Ze willen meer nadruk op defensie, veiligheid, innovatie en concurrentiekracht, en minder geld voor traditionele uitgaven aan landbouw en armere regio’s. Omdat alle 27 lidstaten met de meerjarenbegroting moeten instemmen, kan geen van beide kampen zijn zin doordrukken zonder de ander tegemoet te komen.

Volgens EU-correspondent Alexander Bakker zegt het gescheiden ontbijt van de EU-leiders alles. "Je kunt je wel voorstellen hoe het straks in de zaal zal zijn", zegt hij in Goedemorgen Nederland.

'Geen stap verder'

Bakker verwacht weinig van de bijeenkomst. "Ze zullen waarschijnlijk geen stap dichter bij elkaar komen. Er zal gezocht moeten worden naar een ander compromis. En dan zitten we met Frankrijk, dat simpelweg geen contributie meer kan betalen vanwege de financiële puinhopen thuis. Waarschijnlijk kijken ze naar een alternatief: meer EU-belastingen. Of dat gaat lukken, is de vraag. Er is bijvoorbeeld een gokbelasting op online kansspelen bedacht, maar in dat geval schiet Malta in de kramp, want veel van die gokbedrijven zitten op Malta. Dan vliegt er gelijk een veto in de lucht."

Nederland gaat volgens het huidige voorstel 4,5 tot 5,5 miljard euro per jaar meer betalen, vertelt Bakker. "Zonder dat we daar veel van terugzien."

'Muesli versus bavette'

"Het ene kamp zit aan de zuinige muesli. Het andere kamp aan de rijke bavette", grapt JA21-leider Joost Eerdmans over het opgesplitste ontbijt. Op serieuzere toon zegt hij: "Wij horen tot de Zuinige Zes. We houden ons aan de begrotingsdiscipline. Ik ben blij met de opstelling van premier Rob Jetten, die zegt: we sturen dit voorstel gewoon terug. Het kan niet zo zijn dat we toch meer gaan betalen."

Eerdmans voorspelt dat het, zoals altijd, uitkomt op een compromis. "En dan kan Nederland erop inzetten dat het ons niet te gortig wordt." Naar alle waarschijnlijkheid zal er ook bij een compromis meer geld naar Brussel moeten. "JA21 vindt dat er niet meer geld naar Brussel moet. Maar wat wij zeggen, neemt Nederland niet direct over."