Konijnen halen Rotterdamse haven van stikstofslot: 'Vanaf 2027 kunnen er weer vergunningen worden verleend'

De Rotterdamse haven kan vanaf 2027 van het stikstofslot, mede door de inzet van konijnen. "Stikstof was niet het grote probleem in de duinen. De hele stikstofdiscussie gaat eigenlijk over natuurherstel en natuurbehoud", zegt Jacco Vonhof, voorzitter van ondernemersorganisatie Deltalinqs, in WNL Op Zondag op NPO 1.

Overheden, bedrijven en natuurorganisaties hebben na anderhalf jaar overleg een plan gemaakt om de natuur in de duingebieden rond de Rotterdamse haven te herstellen. Uit onderzoek blijkt dat de natuur daar niet alleen last heeft van stikstof, maar ook van onder meer verdroging, begroeiing en een gebrek aan grazers.

Door ook die problemen aan te pakken, moet de natuur herstellen en kan er weer meer ruimte ontstaan om vergunningen te verlenen aan bedrijven in de haven. Volgens Vonhof trekt het kabinet 50 miljoen euro uit voor de maatregelen.

Een van de oplossingen is om konijnen in de duinen te laten grazen. "Een konijn is ook een grazer. Een konijn vreet dat gras op, waardoor de duinen beter kunnen verstuiven. Dat helpt de biodiversiteit." Hoewel de oplossing eenvoudig klinkt, is er volgens Vonhof "1,5 jaar keihard aan gewerkt" door verschillende ministeries, de gemeente Rotterdam, provincies en milieuorganisaties.

'Het punt was hier niet stikstof'

Om stikstofruimte te creëren, zochten de betrokken partijen dus naar oplossingen in de natuur zelf. "Het punt was hier eigenlijk niet eens stikstof. De hele stikstofdiscussie gaat over natuurherstel en natuurbehoud", legt de nieuwe voorman van de Rotterdamse havenondernemers uit.

"De natuur in de duinen bleek er iets minder slecht bij te staan dan gedacht en de maatregelen die je moet nemen, hebben niet alleen met stikstof te maken, maar gingen over verdroging, water, begroeiing. De oplossingen waren konijnen, misschien wat Schotse hooglanders en het weghalen van de duizendknoop."

WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

De duizendknoop kan andere plantensoorten verdringen. Door dit soort problemen aan te pakken, kan de natuur volgens Vonhof herstellen en ontstaat er meer ruimte voor bedrijven in de haven. "Het betekent voor die gebieden dat ze het natuurherstel kunnen bevorderen en daardoor hoef je in de Rotterdamse haven de stikstofregels niet zo streng toe te passen."

'Aan de andere kant van het touw getrokken'

Hoewel er lang over de oplossingen is nagedacht, erkent Vonhof dat die te lang op zich hebben laten wachten. "We hebben met z'n allen aan de andere kant van het touw getrokken. Partijen, zoals de milieubeweging en bedrijven, zijn tegenover elkaar gezet. Wij zijn met elkaar gaan praten om te kijken wat wél kon. Dan blijkt dat er veel meer kan dan je denkt."

Volgens de oud MKB-voorman zit de oplossing daadwerkelijk in relatief kleine maatregelen, zoals het inzetten van konijnen, en is er geen sprake van een maas in de wet. "Nee, dit is serieus. Voor nu kunnen heel veel bedrijven die de afgelopen jaren dachten dat ze geen natuurvergunning nodig hadden, en na een uitspraak van de Raad van State twee jaar geleden in één keer wel moeten hebben, nu een aanvraag doen die waarschijnlijk ook gaat lukken."

Dat is volgens hem belangrijk voor het ondernemersklimaat. "En heel veel bedrijven overal in de wereld die naar Nederland en Rotterdam kijken om grote investeringen te doen. Zij kunnen nu weer een bolletje groen kleuren, maar we hebben nog wel wat bolletjes over die nog rood zijn. We moeten ook wat doen aan energieprijzen, netcongestie en de laatste tijd hebben we ook problemen met infrastructuur."

Vonhof - die benadrukt dat de oplossingen Rotterdam geen blauwdruk vormen voor heel het land - hoopt dat deze "creatieve oplossingen" ook op andere terreinen navolging krijgen. "Er zijn nog dingen die we moeten regelen, maar we hebben dus ook positief nieuws. En het mooie is: als dit met de stikstofklem kan, zou je dit soort oplossingen dan niet ook kunnen bedenken voor de energieprijzen?"

2027

Hij verwacht dat het stikstofprobleem in de Rotterdamse haven vanaf volgend jaar voor een deel is opgelost. "Er zijn mensen die er lang aan gewerkt hebben en er echt verstand van hebben. Zij zeggen dat wat we nu hebben staan aan maatregelen en opbrengsten, dat dat bij de rechter standhoudt. Uiteindelijk gaat de rechter erover, niet ik. Maar het lijkt er sterk op dat als de routekaart wordt gevolgd, er in 2027 weer vergunningen verleend kunnen worden."