Coenradie (JA21) wil heropvoedingsprogramma voor jonge criminelen: 'Er is geen alternatief'
Tweede Kamerlid van JA21 Ingrid Coenradie ziet dat "ontiegelijk" veel jongeren online worden geronseld om zware criminele praktijken te verrichten. Volgens haar is er sprake van een gezagscrisis. "De politie doet steeds meer een stap achteruit, het tuig krijgt de ruimte om een stap vooruit te zetten." De Tweede Kamer buigt zich vandaag over de aanpak van minderjarige criminelen.
Er zijn vooral grote zorgen over het gemak waarmee deze jongeren worden geronseld. Ze gebruiken vervolgens explosieven of stichten brand. Het Openbaar Ministerie ziet dat de leeftijd steeds lager wordt.
Coenradie ziet dat het ronselen vooral gebeurt via online games. "Jongeren zijn erg gevoelig en kwetsbaar en zien dat het loont. In hun eigen wijk zien ze dure auto's voorbijrijden of iemand lopen in hele dure sneakers. In Rotterdam-Zuid komen bijvoorbeeld veel gezinnen uit armoede en hebben weinig. Dan is dit heel interessant."
Opdrachtgevers maken maar wat graag gebruik van deze kwetsbaarheid. Daarom worden deze jongeren discreet geronseld, waarna ze 's avonds of 's nachts afspreken om de materialen waarmee de misdaad gepleegd kan worden te ontvangen.
"Het ronselen gebeurt vooral online. Daarna is het vrij makkelijk om deze jongeren via allerlei tussenstations over te halen om bijvoorbeeld een cobra voor iemands deur neer te leggen. Daarom moet het kabinet veel meer investeren in het aanpakken van cybercriminaliteit. We zien dat daar een groot gevaar op de loer ligt."
De politie doet hier veel te weinig aan en is veel te passief, aldus Coenradie in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Dat ligt volgens haar aan overheidskeuzes. "We hebben er de afgelopen jaren alles aan gedaan om de politie meer vertrouwen en vrijheid te geven. We zien dat we daarin stappen terugdoen, de politie krijgt steeds meer restricties in hun optreden en handelingskaders. Ze voelen de ruimte in de samenleving om zich te misdragen."
Heropvoedingsprogramma
Toch neemt jongerencriminaliteit in algemene zin af. Het probleem zit in de hoeveelheid zware jongerencriminaliteit, die stijgt enorm. Coenradie: "Dit gaat om een bedrag van 2,6 miljard euro per jaar wat ons de jeugdcriminaliteit kost. In 2025 zagen we dat 1060 jongeren zich minimaal zes keer schuldig hebben gemaakt aan een delict. Daarvan zijn er ook nog eens 250 van die veelplegers die dat in één jaar al bereiken."
“Er is geen alternatief, het moet werken.”
In het debat van vandaag wordt de focus gelegd op een heropvoedingsprogramma. "1 procent van deze jongeren is verantwoordelijk voor de 44 procent van deze maatschappelijke kosten. Daar wil ik wat aan doen. We hebben jeugddetentie, dat is prima, maar we willen ook dat iemand beter eruit komt dan dat diegene erin gaat. Het criminele patroon moet worden doorbroken. Daarnaast willen we de samenleving beschermen tegen deze veelplegers."
Niet iedereen komt in aanmerking voor het heropvoedingsprogramma zoals Coenradie dat voor ogen heeft. "We kijken naar de hoogte van het veiligheidsrisico en de kans dat iemand recidiveert, oftewel nog een keer in de fout gaat." Ook wordt gekeken naar de ernst van de criminaliteit en of het nut heeft om iemand uit zijn of haar omgeving te halen om dit programma te volgen.
Eind jaren 90 was er al zo'n programma, wat flopte. "We praten over dertig jaar geleden. Dat is geëvolueerd, omdat er toen bijvoorbeeld sprake was van fysieke dwang. Dat past helemaal niet. Anno 2026, met dit soort kosten en ernstige cijfers, moeten we kijken wat passend is. Er was destijds sprake van veel hiërarchie. Deze componenten willen we niet terugzien, maar wel een strak regime van onderwijs en een leerwerktraject. Er is geen alternatief, het moet werken."