Gesprek tussen sociale partners en kabinet geen gezellig theekransje: 'Dingen moeten uitgesproken'

De vakbonden en werkgevers zitten vandaag eindelijk weer met elkaar aan tafel. Nu de bezuinigingen op de sociale zekerheid van de baan zijn, is er ruimte voor een gesprek. Koek-en-ei zal het echter niet direct zijn. "Er zullen dingen uitgesproken moeten worden. Het gemak waarmee een greep uit de pot werd gedaan van mensen die het zelf bij elkaar brengen... Daar moeten we zeker even bij stilstaan", vertelt CNV-voorman Hans van den Heuvel.

Acht maanden lagen de vakbonden in de clinch met het minderheidskabinet, vanwege plannen om te sleutelen aan de AOW-leeftijd en te bezuinigen op de WW, WIA en de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten. Meerdere stakingsacties volgden. Zo lag het openbaar vervoer op 9 september grotendeels plat.

Om voldoende steun te krijgen voor de begroting heeft het kabinet de bezuinigingsplannen voorlopig ingetrokken. "Nu kunnen we het over de inhoud hebben", vertelt CNV-voorzitter Van den Heuvel in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Wat er op de agenda staat? "Wij vinden het in ieder geval belangrijk hoe we ervoor zorgen dat mensen niet ziek worden en niet in een uitkering terechtkomen. Ook vinden we het belangrijk dat we op een sociale manier een vangnet vormgeven voor als je ziek of arbeidsongeschikt wordt. Er staat best veel op die agenda. Er valt ook wel wat te bespreken nadat we bijna acht maanden niet formeel gesproken hebben met elkaar."

De tekst gaat verder onder de X.

Van den Heuvel wil het daarbij ook over economische groei hebben. "Ja, schrik niet", merkt hij op. "Want als er economische groei is en het goed gaat met Nederland, dan is er ook werk. Bij economische groei hoef je niet te bezuinigen. Maar weet u waar ik vooral op hoop? Dat we het niet alleen maar over geld gaan hebben. Wij halen elk jaar 60 miljard euro op en geven er 40 miljard aan. Dus we houden 20 miljard over in de sociale zekerheid."

"Ik word er een beetje moe van dat sociale zekerheid niet te betalen zou zijn en we een acuut probleem zouden hebben. Dat is gewoon niet waar. Als je die overige 20 miljard aan tanks wilt uitgeven, mag dat allemaal, maar ga mij niet vertellen dat het allemaal niet te betalen is."

'Geen grote kumbaya'

Tijdens eerdere gesprekken met het minderheidskabinet liepen de gemoederen hoog op. FNV-voorzitter Hans Spekman liep boos weg. Van den Heuvel verwacht niet dat het nu een gezellig theekransje wordt. "We zullen zeker ook wel eventjes stilstaan bij wat er allemaal gebeurd is. Daar zullen ook nog wel wat dingen over uitgesproken moeten worden."

"Het gemak waarmee een greep uit de pot wordt gedaan van mensen die het zelf bij elkaar brengen... Daar moeten we zeker even bij stilstaan", zegt de vakbondsman. "Laat ik de verwachtingen temperen: daarna worden er gewoon sociale procesafspraken gemaakt. Je moet niet verwachten dat het na afloop een grote kumbaya is. Dat is niet aan de orde. Het gaat nu allemaal pas beginnen."

Lourdes-effect bij ziekte

Directeur van AFAS Software Bart van der Veldt, ook te gast in Goedemorgen Nederland, merkt na afloop van het gesprek op dat slechts één van zijn in totaal 730 medewerkers nog lid is van een vakbond. "Want ze voelen zich gehoord, gezien en gewaardeerd."

Hij vindt dat het kabinet hoognodig wat moet doen aan de loondoorbetaling bij ziekte. "Wij betalen als enige land in de wereld twee jaar door. Het dichtstbijzijnde land doet het zes maanden. Op een of andere manier zijn medewerkers na die tijd opeens weer beter. Een soort Lourdes-effect. Als je twee jaar ziek mag zijn, zijn sommigen het zat ook. Daar moeten we gewoon mee stoppen."

Directeur van debatcentrum De Balie Yoeri Albrecht is het daarmee eens. "Het ziekteverzuim is korter in landen waar de doorbetaalde termijn korter is."

Hij is van mening dat keuringsartsen in Nederland snel geneigd zijn "om zich flink zorgen te maken om de geestelijke gesteldheid van de werknemer." Van der Veldt denkt dat het daarbij in de bewoording van medewerkers zit. "Mijn dochters 'liggen er helemaal af' als ze een zware dag hebben gehad. Als je houding zo is, en wij naar een arts gaan, dan kunnen we met een burn-out naar buiten."