Franse wet blokkeert uitwijzingsbeleid
De weigering van een Franse burgemeester om een huwelijk te voltrekken roept vragen op over het uitzettingsbeleid, schrijft columnist Mia Doornaert.
Frankrijk is weer in het nieuws met een van zijn ‘revolutionaire’ opflakkeringen, ditmaal scholierenprotesten die, hoe kan het daar anders, met vernielingen en geweld gepaard gaan. Een belangrijk proces daarentegen is in de Nederlandstalige media vrijwel onopgemerkt gebleven.
Robert Ménard, burgemeester van de zuidwestelijke stad Béziers, stond op 30 september terecht voor de strafrechter van Montpellier, hoofdplaats van het departement Hérault. De aanklacht: hij had op 7 juli 2023 geweigerd het huwelijk te voltrekken tussen een Franse vrouw en een Algerijnse man die onder een uitwijzingsbevel stond, de zogenaamde Obligation de quitter le territoire français.
Ménard wilde, begrijpelijkerwijs, geen man huwen die niet op het Franse grondgebied mocht vertoeven. De officier van justitie zag het anders. Het huwelijk was een fundamenteel recht, ongeacht de status van de personen. Ménard hield voet bij stuk. Hij riskeerde veel: tot vijf jaar gevangenisstraf, onverkiesbaarheid en een boete tot 75.000 euro.
Het verbaast me niet dat hij die krachtmeting aanging, want ik ken zijn vurige integriteit. Ik heb vaak met hem samengewerkt voor de bescherming van vervolgde journalisten toen ik voorzitter was van de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ), een federatie van vakbonden van journalisten. Ménard was directeur en oprichter van de internationale ngo Reporters sans frontières, die in 2005 de Sacharovprijs voor de mensenrechten ontving.
Van bejubeld werd Ménard verguisd toen hij de steun aanvaardde van het radicaal-rechtse Rassemblement National om burgemeester van Béziers te worden, in zijn thuisstreek. Hij heeft nooit tot de partij van Marine Le Pen willen toetreden, waarmee hij van mening verschilt. Maar hij vond de verdediging van de ‘gewone mensen’ belangrijker dan een politiek correct cordon sanitaire.
Onder Ménard, die in 2014 werd verkozen en zes jaar later triomfantelijk werd herverkozen met 68 procent van de stemmen, is Béziers met zijn 80.000 inwoners onherkenbaar veranderd. Van een verpauperd oord met dichtgetimmerde leegstaande winkels in de hoofdstraat werd het een fraai opgeknapte, bruisende stad waar ook de migrantenwijk La Devèze ontsloten is, en waar grote bedrijven nu werk komen verschaffen.
Na Ménards herverkiezing zei een socialistische gekozene: ‘Ik houd niet van zijn persoon en zijn ideeën, maar hij verricht goed werk’. Als je daar even over nadenkt: wat is dat voor onzin? Hoe kan iemand met foute ideeën zo’n goed werk verrichten?
Dát maakt zijn proces ook buiten de Franse grenzen relevant. Het illustreert de opstand van zoveel Europeanen tegen een elite die de ‘juiste’ woorden verkiest boven constructieve daden, en het gewone volk zijn domheid verwijt als het weer eens ‘fout’ gestemd heeft.
Ménard krijgt ruime publieke steun in dit proces dat de tandeloosheid van het migratiebeleid etaleert. Met de al bij al matige vordering van €7.500 boete lijkt ook Justitie de zaken niet op de spits te willen drijven. Er wordt nu ook aan een wetswijziging gewerkt om te voorkomen dat nog een burgemeester terechtkomt in die ‘kafkaëske’ situatie, zoals president Macron het noemde.
Tja, als Macron zijn belofte had waargemaakt dat uitwijzingsbevelen voortaan prompt zouden worden uitgevoerd, dan was dit proces er niet geweest. De zoveelste illustratie van mooie woorden zonder daden. Terwijl degene terechtstaat die daden boven mooie woorden verkiest.
De uitspraak volgt op 1 december.
Mia Doornaert is de meest spraakmakende columniste van België. Voor haar journalistieke verdiensten bij De Standaard en de Internationale Federatie van Journalisten werd Doornaert in de adelstand verheven. Ze schreef onder andere De ontredderde Republiek, Tegendraads en Alles Welbeschouwd.