Franse scholierenprotesten worden politieke strijd: 'Iedere discussie op straat wordt politiek vertaald'

De protesten van Franse scholieren tegen de slechte staat van het onderwijs krijgen steeds meer een politieke lading. Terwijl honderden scholen worden geblokkeerd en duizenden demonstranten de straat op gaan, mengen ook politieke partijen zich in de protesten. Volgens Frankrijk-correspondent Steven Decraene is daarmee de strijd om het Franse presidentschap nu al begonnen.

De acties tegen de omstandigheden op Franse scholen begonnen dinsdagochtend opnieuw vroeg. "Verschillende middelbare scholen worden geblokkeerd met vuilnisbakken door de scholieren, om nogmaals te tonen dat ze niet akkoord gaan met overvolle klassen, slechte klaslokalen en te weinig leerkrachten die afwezige leerkrachten kunnen vervangen", vertelt de Belgische journalist.

De protesten zijn inmiddels breder geworden dan alleen de scholieren. In Parijs staat een grote betoging gepland met tienduizenden studenten en scholieren. Ook onderwijs- en andere vakbonden sluiten zich aan. Volgens Decraene zouden zelfs landbouwers meelopen. "Niet alleen de scholieren dus, het is breder. Er is heel veel onvrede in Frankrijk."

De afgelopen weken zijn de protesten op verschillende plaatsen uitgelopen op ongeregeldheden. Scholen zijn beschadigd of in brand gestoken en ook agenten en schoolmedewerkers raakten gewond. Honderden scholen blijven uit voorzorg dicht. De autoriteiten spreken inmiddels van een 'zwarte week'.

'Het recht van de straat'

Volgens Decraene is het niet uitzonderlijk dat politieke onvrede in Frankrijk op straat wordt uitgevochten. "Voor heel veel Fransen bestaat er zoiets als het recht van de straat, het recht van de sterkste. Als er niet geluisterd wordt in het parlement gaan Fransen de straat op om te krijgen wat ze willen."

De protesten krijgen ondertussen ook een duidelijke politieke kleur. Decraene wijst daarbij op de radicaal-linkse partij La France Insoumise. "Zij poken een beetje dat scholierenprotest aan en zeggen: er bestaat zoiets als legitiem geweld. Dus als jullie geweld gebruiken om een betere wereld te bekomen, dan mag dat."

Dat zorgt volgens hem voor veel discussie in Frankrijk. Bij eerdere protesten waren er volgens Decraene ook groepen aanwezig die niets met de oorspronkelijke onderwijsprotesten te maken hebben. "Je ziet bij heel veel van die protesten en betogingen dat er vaak ook infiltraties zijn van extreemlinkse agitatoren, anarchisten, en die steken dingen in brand."

Verkiezingsstrijd

De onrust komt op een politiek gevoelig moment. Frankrijk kiest volgend jaar een nieuwe president en volgens Decraene zijn de spanningen tussen links en rechts nu al zichtbaar op straat. "Volgens de peilingen gaat het nu tussen radicaal rechts, de partij Rassemblement National van Marine Le Pen, en radicaal links, de partij van Jean-Luc Mélenchon."

De vrees bestaat volgens Decraene dat de protesten de polarisatie verder versterken. "De spanningen zullen ook op straat te voelen zijn. Dus iedereen is bang dat het echt wel zeer gepolariseerd zal raken hier in Frankrijk." Volgens hem wordt de politieke strijd inmiddels rechtstreeks zichtbaar in de manier waarop politici op de protesten reageren. "Iedere discussie die op straat gevoerd wordt, zal ook politiek vertaald worden."

Presidentskandidaat Mélenchon heeft zich dus al uitgesproken voor de protesterende jongeren. "Hij zegt: 'Jullie zijn een moedige jeugd, jullie zijn de sterkste jeugd sinds mei '68. Dit hebben we nog nooit gezien in Frankrijk in decennia. Ga zo verder.'"

Tegenover die steun vanuit radicaal links staan politici die juist een harde lijn bepleiten bij vernielingen. "Die zeggen: wie iets breekt, die moet ook betalen. En dat ze de ouders ook vervolgen van die scholieren die hier keet schoppen." Decreane besluit met een logische conclusie: "Het blijft nog wel even spannend in Frankrijk."