Flexvervoer moet regionaal ov bereikbaar en betaalbaar houden: 'Qua kosten kan het uit'
Openbaar vervoer en onder meer leerlingenvervoer moeten worden gecombineerd in regio's waar bereikbaarheid achteruitgaat. Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram wil op die manier van openbaar vervoer naar 'publieke mobiliteit' die de hele dag voor iedereen te boeken is. "Het is meer vraaggestuurd. Qua kosten kan het uit."
De staatssecretaris vreest een neerwaartse spiraal als het gaat om bereikbaarheid buiten steden. Minder ouderen kunnen in drie kwartier bij een ziekenhuis komen, merkt ze. Maandag werd duidelijk dat inmiddels 1100 bushaltes zijn verdwenen in de afgelopen zes jaar, vooral in Drenthe en Groningen.
"Het huidige systeem begint te haperen", concludeert ze in Goedemorgen Nederland. Vervoerders kampen met tekorten aan chauffeurs, terwijl bussen buiten de spits juist vaak leeg rondrijden. Ze ziet busjes van verschillende vervoerders achter elkaar aanrijden naar dezelfde bestemmingen.
Flexvervoer
Hoe het openbaar vervoer in de streekregio's momenteel is vormgegeven, is daarom "haast niet rendabel te krijgen". Volgens Bertram ligt de oplossing in zogeheten flexvervoer. Het kabinet kondigde op Prinsjesdag al aan jaarlijks een bedrag van 300 miljoen euro uit te trekken om de regionale bereikbaarheid te verbeteren.
“We hebben lege bussen en mensen nodig die die bussen besturen. Waarschijnlijk zijn zij er over een tijdje niet meer, althans niet in de hoeveelheid die we nodig hebben.”
Bertram ziet dat allerlei dunbevolktere streken inmiddels eigen manieren bedenken om het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk te maken. Zeeland is volgens haar een goed voorbeeld. "Daar heeft een gedeputeerde gezegd: dit kan zo niet langer. Al het vervoer dat je nog in Zeeland hebt – bussen, belbusjes en vervoer voor doelgroepen – laten we niet meer achter elkaar rijden. Er is een meldcentrum gekomen. Je kunt bellen en zeggen dat je van A naar B wilt. Dan heb je binnen vijfhonderd meter een halte waar je kunt opstappen, zogeheten groene hubs."
Een centrale rol in zo'n systeem is weggelegd voor de mobiliteitscentrale. "Een mobiliteitscentrale is de spil in het geheel", aldus Bertram. "Hier komen alle aanvragen binnen, kent men de kenmerken van alle reizigers en is men in staat om de beschikbare voertuigen optimaal in te zetten."
Bereikbaarheidsanalyse
Volgens Bertram kan zo'n flexsysteem ervoor zorgen dat voorzieningen zoals zorgcentra en cultuurinstellingen beter bereikbaar worden. De overheid wil per regio bekijken waar de knelpunten liggen.
De regio's is daarom gevraagd om een bereikbaarheidsanalyse te maken. "Zodat zij aan ons vertellen of mensen daar makkelijk van A naar B komen. Zij vertellen ons wat er gaande is en wij gaan met die regio in gesprek. Om te kijken of ze via zo'n meldkamer ervoor kunnen zorgen dat mensen makkelijker via zo'n flexsysteem van A naar B kunnen."
Zelfrijdende bussen
Daarnaast komen er proeven met zelfrijdende bussen. Ook die ontwikkeling kan volgens de staatssecretaris een rol spelen in de toekomst van het regionale openbaar vervoer. Zij ziet zelfrijdende bussen bovendien als een mogelijke manier om kosten te besparen. "We hebben namelijk een paar problemen in het ov. We hebben lege bussen en mensen nodig die die bussen besturen. Waarschijnlijk zijn zij er over een tijdje niet meer, althans niet in de hoeveelheid die we nodig hebben."
In Rotterdam is al een experiment met autonome bussen. "Dit kan een heel belangrijke aanvulling zijn op het flexsysteem. Ik weet zeker dat ook ouderen instappen. Ik zat er al in één, en in het begin was het een beetje spannend, maar het went vanzelf."