VVD op 12 zetels in peiling, oud-minister Van der Wal hekelt beeldvorming begroting: 'Zit juist veel in voor rechts'

Oud-VVD-minister Christianne van der Wal is "natuurlijk" nog altijd lid van haar partij. Sinds de nieuwe begrotingsplannen naar buiten kwamen, zijn veel VVD-kiezers minder positief over het kabinet. Toch vindt Van der Wal dat er "juist heel veel in zit voor rechts". Dat de VVD ook concessies heeft moeten doen, is volgens haar bovendien onvermijdelijk. "Ik denk dat we uit dat wedstrijdelement moeten."

Volgens onderzoek van het RTL Nieuwspanel is 55 procent van de VVD-kiezers de afgelopen dagen negatiever over het kabinet gaan denken. De onvrede volgt op een roerige begrotingsweek. Zo stemde de VVD in met het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid, een belangrijke wens van Progressief Nederland.

Ook ontstond forse kritiek op de aanpassingen in box 3, waardoor kleinere spaarders en beleggers eerder belasting zouden gaan betalen. VVD-minister Eelco Heinen besloot daarop opnieuw naar de dekking te kijken en een deel van de plannen aan te passen.

Progressief Nederland vierde het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid uitbundig, tot ergernis van Van der Wal. Volgens haar wordt er de afgelopen dagen over politiek gesproken "alsof het een wedstrijd is", met winnaars en verliezers. "Volgens mij gaat politiek over verantwoordelijkheid nemen", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

"Je ziet: hoe harder PRO juicht, hoe meer de rechtse kiezer denkt: oh, links heeft gewonnen. Maar zo is het niet. Zoals ik heel technisch naar het pakket keek, vond ik er juist heel veel in zitten voor rechts. Ik vond het een prima pakket. In ieder geval uitgebalanceerd."

Wat er dan precies voor de rechtse kiezer in het pakket zit, wil Van der Wal niet zeggen. "Wat ik zeg: we moeten uitkijken dat het niet te veel een wedstrijd wordt van winnen en verliezen. Ja, ik denk dat er voor de VVD ook pijnpunten in zitten, maar dat hoort er toch bij in een democratie. Je moet toch verantwoordelijkheid nemen."

Volgens haar is dat precies wat de VVD heeft gedaan. "Dat vind ik toch ook weer frappant. De kiezer verwacht, ook van VVD-bewindspersonen, dat er verantwoordelijkheid genomen wordt. Dan kun je niet maar alleen een halleluja-verhaal presenteren."

Volgens Van der Wal is de kiezer mede door de uitbundige stemming bij Progressief Nederland op het verkeerde been gezet. "Als je zo hard juicht, denkt de kiezer op rechts: dan hebben wij blijkbaar verloren. Ik denk dat we een beetje uit dat wedstrijdelement moeten."

'Rommelig proces'

Op de vraag of ze de kritiek dan helemaal niet begrijpt, zegt ze: "Natuurlijk wel. Het is ook gewoon een rommelig proces, ook rond box 3 en de dekking. Mensen willen ook weten: wat betekent dit nou voor mijn portemonnee?"

Naast het gesteggel over box 3 kreeg de werkende VVD-kiezer ook een lastenverzwaring binnen de inkomstenbelasting van 7,8 miljard euro voor de kiezen, waarvan een groot deel bij werkenden terechtkomt. Dat het kabinet niet meer geld bezuinigt, "kan niet", vindt Van der Wal. Ze "schrok echt" van de 12 zetels waarop de VVD in de meest recente peiling van Maurice de Hond en Peil.nl uitkomt.

Ze hoopt dat het gesprek met de polder over de sociale zekerheid alsnog een goed resultaat oplevert voor de rechtse kiezer. "De vakbonden hebben het voor elkaar gekregen dat die hervormingen op sociale zekerheid van tafel zijn zodat het gesprek gestart kan worden, maar er moet wel iets gebeuren. Geld komt niet uit de hemel vallen."

"Het moet betaald worden, gratis geld bestaat niet. We willen ook dat de rekeningen niet doorschuiven naar mijn kinderen of later kleinkinderen. Het gesprek moet gevoerd worden."

CDA 'teleurgesteld'

Onder CDA-kiezers is 23 procent ontevreden over het kabinet, onder D66-kiezers is dat 17 procent, meldt RTL. "We zien een politiek veld waarin de grote partijen van weleer gewoon een stuk kleiner zijn, maar natuurlijk kijken wij ook naar de peilingen en zijn we teleurgesteld", reageert CDA-Kamerlid Jeltje Straatman, die ook te gast is in Goedemorgen Nederland.

"Ik denk dat de kiezer ziet dat er veel onrust is geweest in aanloop naar de Prinsjesdagstukken en dat we dat veel beter moeten doen", steekt Straatman de hand in eigen boezem. "We moeten veel meer laten zien dat we kunnen samenwerken. En we moeten laten zien dat we op lange termijn de grote vraagstukken - netcongestie, stikstof - kunnen aanpakken. Daar hebben mensen behoefte aan."