Burnham flirt openlijk met terugkeer in Europese Unie, maar 'Britten willen niet dezelfde ruzie'

De kans bestaat dat Groot-Brittannië opnieuw toetreedt tot de Europese Unie. Tien jaar na het Brexit-referendum flirt de nieuwe premier Andy Burnham openlijk met een terugkeer. Verenigd Koninkrijk-correspondent Lia van Bekhoven denkt dat dit opnieuw veel gedoe gaat opleveren. "Brexit heeft het land tot op het bot verdeeld. Wil je dit nog een keer?"

In het referendum van 2016 koos een meerderheid van de Britten voor een vertrek uit de EU, waarna jaren van onderhandelingen volgden. Het VK verliet de EU officieel in 2020 en stapte eind dat jaar ook uit de Europese interne markt en de douane-unie. Sindsdien bepaalt het land zelf zijn beleid op onder meer handel, immigratie en regelgeving.

De relatie met Brussel is daardoor ingrijpend veranderd, volgens Burnham in het nadeel van de Britten. In een interview met de BBC zei hij "dat er duidelijke opties overwogen moeten worden" wat betreft terugtreding in de EU en dat "we moeten kijken naar wat haalbaar is en wat de voor- en nadelen zouden zijn".

De premier wil in ieder geval duidelijkheid scheppen over de koers die Groot-Brittannië het komende decennium gaat varen. "Het land kan niet nog een tien jaar hebben zoals we hebben gehad, met te veel verdeeldheid en afwijking. Brexit heeft meer kwaad dan goed gedaan."

'Ze willen niet dezelfde ruzie'

Van Bekhoven denkt dat veel Britten het met Burnham eens zijn. "Zeker economisch gezien zijn ze er niet op vooruitgegaan. Politiek gezien en internationaal gezien trouwens ook niet." Volgens haar heeft de Brexit alleen veel diepere wonden geslagen. "Namelijk dat de hele Brexit-discussie het land enorm heeft verdeeld."

De Britten staan daarom niet te springen om hernieuwde spanningen omtrent dit onderwerp, zegt ze in Goedemorgen Nederland. "Ik weet dat de Britten veel liever in de EU waren gebleven. En ondanks wat Burnham nu zegt – hij is de eerste grote politieke leider die daadwerkelijk een langetermijnoplossing wil voor de verhouding tussen het VK en Brussel – willen burgers vooral niet opnieuw in diezelfde ruzie belanden."

'Vergeet de Britse pond en Schengen'

Volgens haar zorgt de onduidelijkheid die daardoor wordt geschept voor een nieuw heet hangijzer. "Zestig procent van de Britten wil graag terug. Maar weten ze wel waar ze het over hebben? Nee, omdat zij denken dat ze teruggaan naar een Europa dat eruitzag als tien jaar geleden. Ze denken ook dat ze teruggaan naar dezelfde voorwaarden als toen ze erin zaten."

Dat gaat zeker niet gebeuren, verzekert ze. "De Britten hebben nooit de euro als munt gehad, ze zijn blijven plakken aan de Britse pond. Ze denken dat dit nu ook gaat gebeuren."

"Daarnaast hebben ze ook nooit in Schengen gezeten, terwijl ze denken dat ze die positie ook kunnen handhaven. Als de EU ooit zou beslissen dat ze mogen terugkeren, dan kunnen ze de Britse pond vergeten en ook de uitzonderingsregel wat betreft Schengen. Dat moeten ze allemaal voor het eerst gaan accepteren."

Brexit heeft zulke diepe wonden geslagen in de samenleving dat het zelfs gezinnen verdeelt. "Ik ken gezinnen die ieder jaar bijvoorbeeld gingen skiën. Dat doen ze niet meer, omdat Brexit ze tegen elkaar heeft opgezet. Wil je dat nog een keer, die discussie? Nee, maar zo kan het ook niet langer, dus op den duur moet je wel beslissen waar het naartoe gaat."