Oud-diplomaat Ron Keller waarschuwt voor Chinese bedrijfsspionage: 'Daar moeten we ons wel tegen wapenen'

China heeft de afgelopen decennia een enorme economische ontwikkeling doorgemaakt, maar vormt volgens oud-ambassadeur Ron Keller ook een risico voor Nederland. Hij waarschuwt onder meer voor Chinese bedrijfsspionage. "Daar moeten we ons wel tegen wapenen. Daar moeten we niet naïef over zijn."

China viert donderdag de 77e verjaardag van de Volksrepubliek China, die in 1949 werd opgericht. Volgens Keller is er ondanks de militaire parades en het feit dat China geen democratie is, ook reden om naar de economische ontwikkeling van het land te kijken.

China was volgens hem eind jaren veertig "een straatarm land". In de afgelopen 35 tot 40 jaar heeft het land een enorme welvaartssprong gemaakt. "Er is geen armoede meer, er is geen honger meer, er zijn geen bedelaars meer. Iedereen heeft een baan en een huis en een hogesnelheidstrein op loopafstand. Een mooie moderne auto voor de deur."

De oud-diplomaat maakte de ontwikkeling van dichtbij mee tijdens zijn tijd als ambassadeur en komt nog regelmatig in China. "Er is geen land geweest dat zich zo snel uit die armoede heeft gehaald als China. Het is heel succesvol geweest."

'Rusland en China zijn fundamenteel anders'

Volgens Keller wordt China in Nederland steeds vaker als bedreiging gezien omdat het land van belangrijke handelspartner is veranderd in een economische en geopolitieke rivaal. "Tot een paar jaar geleden kochten wij allemaal Chinese producten. Nog steeds? Nog steeds. Het is goedkoper, het zijn goede producten, een handelspartner."

De oorlog in Oekraïne heeft volgens Keller bijgedragen aan het beeld dat Nederland en andere westerse landen overal vijanden zien. "Maar Rusland en China zijn echt fundamenteel andere landen. Het is een probleem dat ons aangepraat is."

Ook voormalig wereldkampioen kickboksen Remy Bonjasky vraagt zich af waarom de aandacht voor China zo groot is. Hij wijst daarbij op de geschiedenis van andere grootmachten. "Als je kijkt naar Amerika, hoe vaak zijn ze een land binnengevallen? Als je naar hun geschiedenis kijkt, zijn ze meer dan 50 landen binnengevallen de afgelopen jaren."

Keller erkent ondertussen dat China wel degelijk risico's met zich meebrengt. Hij wijst daarbij onder meer op de inlichtingenactiviteiten van het land en Chinese bedrijfsspionage. "Je moet beseffen dat in China het confucianisme belangrijk is. Chinese kinderen worden opgevoed met het idee: volg de leider. Je hebt respect voor de leider. Dus als iemand op een schoolbord schrijft: 2 plus 2 is 5, en de meester schrijft dat op, dan geloven al die kinderen dat. Want de meester heeft het gezegd, de leider heeft het gezegd."

Volgens Keller heeft die manier van opvoeden invloed op creativiteit en zelfstandig denken. "Dat gaat echt al een paar duizend jaar terug." Hij legt daar vervolgens een verband met de ontwikkeling van technologie. "Als je je wilt ontwikkelen, bijvoorbeeld technologie wilt ontwikkelen, en je kunt het niet vanuit je eigen creativiteit, dan moet je het elders halen. En dat is dus waarom we in China zoveel bedrijfsspionage zien."

Keller benadrukt dat Nederland daar niet naïef over moet zijn. "Dat is ook China, daar moeten we ook eerlijk in zijn. Daar moeten we ons wel tegen wapenen. Daar moeten we niet naïef over zijn."

Innovatie

De vraag is volgens Keller hoe China zich de komende jaren technologisch zal ontwikkelen. ASML-topman Christophe Fouquet waarschuwde onlangs dat Amerikaanse exportbeperkingen China er juist toe kunnen aanzetten sneller eigen concurrentie op te bouwen.

Keller ziet dat risico, maar denkt dat China een belangrijke beperking houdt. "De gemiddelde Chinees is niet als individu vrij. Je kunt niet zeggen: ik ga eens out of the box denken in China. Dat wordt niet toegestaan. Je moet eerst toestemming aan je baas vragen. Die baas denkt: ik heb ook weer een baas. Laten we het maar niet doen. Innovatie is niet iets wat voor het oprapen ligt."

Hij stelt dan ook dat de echte innovatie nog steeds uit Amerika en Europa komen. "We hoeven onszelf ook helemaal niet klein te maken en ons bedreigd te voelen. We hebben ontzettend veel innovatieve krachten in Nederland en in Europa."