Kabinet haalt 'toverstaf' uit de kast tegen overvol stroomnet: 'Stikstofregels schrappen'
Het minderheidskabinet wil met een pakket maatregelen het overvolle stroomnet aanpakken. Sinds vandaag gaan bezwaren tegen de komst of uitbreiding van stroomverbindingen een stuk sneller door de juridische molen. Daarnaast wil het kabinet dat de versterking van de netcapaciteit wordt vrijgesteld van stikstofregels.
Het Nederlandse elektriciteitsnet kampt al tijden met netcongestie: de beschikbare capaciteit is op veel plaatsen onvoldoende om alle vraag naar en aanbod van elektriciteit tegelijkertijd te verwerken.
Van netcongestie zijn we nog lang niet af, maar staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) vertelt in Goedemorgen Nederland dat hij twee 'toverstaffen' heeft om de problemen met elektriciteit te lijf te gaan.
Ten eerste moeten netbeheerders sneller kunnen uitbreiden. Dat gaat momenteel stroef, omdat rechtszaken tegen de uitbreiding of komst van een stroomverbinding jaren kunnen duren. "We hebben nu te maken met procedures van soms wel tien jaar, terwijl we in twee jaar kunnen bouwen. Dat moet natuurlijk anders", aldus De Bat.
Direct naar hoogste rechter
Vanaf vandaag is er geen sprake meer van meerdere rechtszaken, maar wordt een bezwaar één keer behandeld, direct door de hoogste rechter. "Mensen worden natuurlijk nog betrokken aan de voorkant. Netbeheerders, degenen die bouwen, krijgen de opdracht zo vroeg mogelijk met iedereen te gaan praten. Daarna krijgen ze alle mogelijkheid om bezwaar te maken. Maar als ze in beroep willen, gaat het direct naar de Raad van State. Je slaat de rechtbank over. En de Raad van State moet ook binnen zes maanden uitspraak doen. Daarmee hopen we de grote projecten te versnellen."
De tekst gaat verder onder de X.
De crisisstroomwet gaat vandaag in. Toch zijn daarmee niet alle problemen op het stroomnet opgelost, zegt @stas_kgg Jo-Annes de Bat. "We werken er hard aan, maar zullen helaas nog wel een aantal jaar te maken hebben met netcongestie." #WNL #GoedemorgenNederland pic.twitter.com/3bIRYReSIT
— WNL Vandaag (@WNLVandaag) October 1, 2026
De tweede 'toverstaf' van De Bat is flexibeler gebruik van stroom. "Feitelijk hebben we een heel groot en sterk stroomnet, maar we gebruiken het maar voor een deel, omdat we allemaal op hetzelfde moment onze stroom gebruiken. Er zou al veel meer kunnen als we dat flexibeler doen."
Ook wil het kabinet uitbreidingen van het stroomnet vrijstellen van stikstofvergunningen. "Wij zijn als Nederland begonnen om dat in Brussel aan te kaarten. We denken dat Brussel dit voor eind december behandelt en dus vrijgeeft. Zelf hebben we de implementatie ervan al gereed liggen. We gaan alvast handelen alsof die wet er is. Het is eigenlijk heel simpel. Als je elektriciteit versterkt, meer gebruikt, heb je aan het eind ook veel minder stikstofuitstoot."
Boeren
De beoogde vrijstelling van stikstofvergunningen kan boeren tegen de borst stuiten. Presentator Frank van Leeuwen merkt op: "Dan ben ik straks boer, wordt mijn weiland opgekocht en zet Jo-Annes de Bat er een hoogspanningsmast neer."
"Dat zou kunnen", reageert de staatssecretaris. "Dat is wat ons land nodig heeft. We willen woningen kunnen bouwen en onze economie uiteindelijk laten floreren. Sterker nog: de boer wil vaak ook verduurzamen. Die wil een Lely Sphere installeren of stikstof op een andere manier reduceren. Daar is ook stroom voor nodig. Dus ook die boer wordt geholpen."