Kritiek op Jetten, die aanvallers minderheden 'op de bek' wil slaan: 'Premier-onwaardig'

Premier Rob Jetten zal vandaag excuses aanbieden voor een uitspraak die hij zondag deed op het D66-congres, waar hij zei geweld te willen gebruiken tegen mensen die minderheden aanvallen. Dat denkt politiek verslaggever van WNL Mats Akkerman. "De woordkeuze was niet handig."

Uit onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht bleek vorige week dat de homoacceptatie onder scholieren sterk is gedaald: bij jongens van 40 naar 22 procent en bij meisjes van 78 naar 51 procent. Op een vraag over aanvallen op de lhbti-gemeenschap, vrouwen en minderheden zei Jetten tijdens het partijcongres: "We gaan die lui niet laten winnen. We gaan ze vol op hun bek slaan."

"Hij krijgt zelf natuurlijk superveel te maken met homohaat. Ik denk dat wat we hier zagen, is dat we heel even de persoon Rob Jetten zagen en niet per se de premier", zegt Akkerman in Goedemorgen Nederland op NPO 1 over de uitspraak. "Ik denk dat dit even uit z'n tenen kwam of hem even ontviel. Maar als premier moet je dit soort uitspraken niet doen."

Akkerman verwacht dat veel partijen Jetten op zijn uitspraken zullen bevragen. "Hij zal veel kritiek krijgen over de woordkeuze, die was niet handig. Hij kan het goedmaken door te zeggen: ik heb het niet zo bedoeld, het gaat mij persoonlijk aan het hart."

'In the heat of the moment'

Het moment deed denken aan een uitspraak van toenmalig premier Mark Rutte. In 2016 zorgde hij voor ophef door in Zomergasten "pleur op" te zeggen over Turks-Nederlandse demonstranten die journalisten van de NOS hadden belaagd. Ondanks kritiek vanuit de Tweede Kamer weigerde Rutte later afstand te nemen van zijn woorden.

Toenmalig D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold zei daarop: "De samenleving broeit. Waar kijken we dan naar? Naar politici. Dan weet je als ervaren politicus dat als je de woorden 'pleur op' gebruikt richting mensen met een andere achtergrond, dat dat niet is van 'schaam je', nee, daar zit de toon in van: ga naar je eigen land." Na de uitspraak van Jetten werd er gisteren onder meer door Pechtold geklapt.

Akkerman denkt dat Pechtold zich nu misschien ook even op zijn achterhoofd krabt. "D66 is natuurlijk een partij die zich wel heel uitgesproken inzet voor lhbti-acceptatie. Zo'n opmerking landt in zo'n zaal misschien wel goed in the heat of the moment. Misschien dat mensen het later terugkijken en denken: het is misschien wel erg stevig. Maar op zo'n congres zit je tussen allemaal gelijkgestemden."

Hij denkt dat de ophef nu minder groot zou zijn als Jetten "pleur op" had gezegd. "Maar dat gewelddadige element is het onhandige natuurlijk. Zeker vanuit Jetten denk ik dat het wel geaccepteerd is", doelt Akkerman op het fel afstand nemen van anti-homo-geweld, "maar niet in combinatie met die oproep tot geweld. Dat zal hij ongetwijfeld gaan terugnemen."

'Premier-onwaardig'

Ombudsman van Rotterdam Marianne van den Anker, ook te gast in Goedemorgen Nederland, vindt de uitspraak van Jetten "premier-onwaardig". "Ik vind dat de interviewster had moeten ingrijpen. We hebben natuurlijk Geert Wilders gehad met 'minder, minder'. Dit roept op tot geweld. Ik hoop dat hij vandaag meteen zegt: slip of the tongue, had ik niet moeten doen."

Producer Henkjan Smits: "Dit kan natuurlijk niet, maar ik kan het mij wel voorstellen. Zeker in combinatie met Brankele Franker, die de interviewster is. Zij kennen elkaar van De Slimste Mens. Ik kan mij best voorstellen dat je dan bijna amicaal gaat praten en dat je zegt: 'We kunnen ze niet laten winnen, ze krijgen een...' Maar je kan natuurlijk niet oproepen tot geweld met geweld beantwoorden. Dat kan natuurlijk nooit. Dat weet Rob Jetten ook. Ik weet bijna zeker dat hij er vandaag op terugkomt."