Trump zet Xi in de schijnwerpers tijdens staatsbezoek: 'Hij biedt president Xi gelijkwaardigheid'

De Amerikaanse president Donald Trump haalt alles uit de kast om zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping tijdens diens staatsbezoek aan de Verenigde Staten naar de zin te maken. Tijdens zijn aankomst was er een militaire fly-over en later een uitgebreid staatsbanket. "Dit is vooral een plaatjesbezoek, maar het is historisch te noemen", zegt Amerikakenner Willem Post in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

De Chinese president Xi is van woensdag tot vrijdag in Washington. Anders dan Xi vier maanden geleden bij Trumps bezoek aan China, stond Trump nu wel persoonlijk klaar om zijn ambtgenoot te verwelkomen op luchtmachtbasis Joint Base Andrews bij Washington. Xi kreeg een warm onthaal met een rode loper en overvliegende B-1-bommenwerpers, waarna de volksliederen klonken. "Trump biedt president Xi gelijkwaardigheid", ziet Post.

'Nooit beter met elkaar kunnen vinden'

Trump was tijdens het staatsbanket behoorlijk lovend over Xi en consorten. "Jullie zijn echt uitstekende, geweldige mensen. De gastvrijheid van het Chinese volk was volledig zichtbaar tijdens mijn bezoek aan Beijing eerder dit jaar. Wij hopen dezelfde eer te bewijzen. Als leiders van onze twee naties begrijpen Xi en ik dat we verschillende systemen vertegenwoordigen, maar de banden tussen onze volken blijven bestaan. We hebben het nog nooit beter met elkaar kunnen vinden."

Xi was op zijn beurt ook lovend over de band met de VS. Hij zei dat gesprekken tussen de beide landen hadden geleid tot "gemeenschappelijk inzicht" over tal van kwesties en "nieuwe strategische richtlijnen" voor de betrekkingen tussen China en de VS.

De pers was niet in groten getale aanwezig, omdat de regering-Trump meerdere media uit het Witte Huis had geweerd. Een rechter bepaalde vervolgens dat de toegang voor journalisten van CNN, MS NOW en Politico moest worden hersteld. Sinds 24 september zijn de verslaggevers weer welkom in het Witte Huis, al verliep hun terugkeer aanvankelijk moeizaam en werden perskaarten ingenomen.

AI

Het staatsbezoek staat in het teken van de technologische ontwikkelingen van de twee landen. Post: "Nog maar tien jaar geleden stond China op een behoorlijke achterstand als het gaat om technologie. Kijk nu eens wat er gebeurt. Ze hebben meer dan negentig procent van de mineralen en aardmetalen in handen, ze domineren die markt. En dan heb ik het nog niet eens gehad over zonnepanelen en robots. Ga zo maar door."

Over AI zegt Xi dat de concurrentiestrijd met de Amerikanen goed is, maar dat ze er samen voor moeten zorgen dat het niet uit de hand loopt. "Xi was daar meer uitgesproken over, al was het in algemene bewoordingen. Trump heeft gezegd dat Amerika gewoon de nummer één blijft en daarmee doorzet."

China komt heel snel eraan, ziet de Amerikakenner, al hebben ze dus wel meer een voet op de rem. "In China willen ze AI vooral inzetten om de eigen bevolking te controleren. Voor de Amerikanen is het voor het nationale veiligheidsbelang en ook commercieel is het erg belangrijk. Trump heeft gezegd dat dit een belangrijkere ontwikkeling is dan de industriële revolutie. Daar kan hij zomaar eens gelijk in hebben. AI staat het nog in de kinderschoenen en we zien nu al hoe dominant het is."

Taiwan kijkt gespannen mee

Taiwan kijkt met argusogen naar het staatsbezoek. Xi vroeg Trump donderdag namelijk openlijk om het Amerikaanse standpunt rond Taiwan te wijzigen. Beijing ziet dat eiland als een afvallige provincie en wil het inlijven. De VS hebben geen formele betrekkingen met Taiwan, maar steunen het eiland wel met onder meer wapens.

Taiwan heeft geërgerd gereageerd op de uitspraken. Het land benadrukt dat alleen de Taiwanezen zelf kunnen beslissen over de soevereiniteit van Taiwan, dat sinds het einde van de Chinese Burgeroorlog in 1949 de facto onafhankelijk van China is en, in tegenstelling tot China, democratisch wordt bestuurd.

Volgens het land "verdraait" Xi de feiten door te beweren dat hij namens de Taiwanese bevolking spreekt. "De Chinese Communistische Partij heeft geen recht om het Taiwanese volk te vertegenwoordigen en de toekomst van Taiwan kan alleen worden bepaald via democratische middelen", stelt het Taiwanese ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens Taipei verstoort China de regionale vrede en stabiliteit.

Voor de VS is Taiwan een strategisch gelegen bondgenoot, vlak voor de kust van China en langs belangrijke vaarroutes. Washington hanteert al tientallen jaren een beleid van 'strategische ambiguïteit'. Dat wil zeggen dat de Amerikanen in het midden laten of ze het eiland te hulp zouden schieten bij een Chinese invasie.

Maar er bestaan zorgen over de Amerikaanse toewijding aan de soevereiniteit van Taiwan onder de regering van Trump. De vorige keer dat hij Xi ontmoette, afgelopen mei, schortte Trump een wapenlevering aan Taiwan op.