Jetten neemt het bij VN op voor Internationaal Strafhof: 'Trots dat hij hier opstaat'

Premier Rob Jetten heeft tijdens zijn eerste toespraak bij de Verenigde Naties stevig stelling genomen voor het Internationaal Strafhof in Den Haag. Zonder de Amerikaanse president Donald Trump bij naam te noemen, waarschuwde hij voor pogingen om het hof en andere internationale instituties te ondermijnen. "Handen af van het hof", zei Jetten.

De oproep van Jetten kwam nadat Trump eerder deze week opnieuw hard had uitgehaald naar het Internationaal Strafhof. De Amerikaanse president noemde het hof onder meer een anti-Amerikaans tribunaal en beschuldigde het van het voeren van schijnprocessen. De Verenigde Staten erkennen het Strafhof niet.

Presentatrice Amber Brantsen vindt het goed dat de Nederlandse premier zich zo duidelijk uitspreekt. "Ik denk het wel, zeker. Ik denk dan gelijk ook: wat voor impact maken wij als klein landje? Maar het is ook een signaal naar ons, naar de Nederlanders, dat hij dit durft te doen. Want ja, ga er maar aan staan tegen Trump. Ik vind het wel goed."

Ook Amerikakenner Willem Post vindt het belangrijk dat Jetten zich uitspreekt. "Ik vind dat alle politieke partijen in Nederland hier achter moeten staan", zegt hij in Goedemorgen Nederland. "Een wereld zonder internationaal recht en zonder Strafhof, dat is een wereld waarin je toch de komende generaties ook niet wilt laten leven."

Applaus uit de zaal

Jetten zei in zijn toespraak dat de internationale rechtsorde op steeds meer plaatsen onder druk staat. Over het Internationaal Strafhof, dat in Den Haag is gevestigd, was hij expliciet: "Handen af van het hof en alle andere instituties die de internationale rechtsorde beschermen." Op die woorden volgde applaus uit de zaal.

Volgens Post is vooral de manier waarop Trump over het Strafhof spreekt opvallend. "We zijn van meneer Trump heel veel gewend. Het lijdt aan inflatie, al die grote woorden en beledigingen van hem. Maar dit gaat over die rechters, die uit de hele wereld in het Strafhof in Den Haag zitten. Het zijn er elf, uit allerlei verschillende windstreken. En die zet je neer als een stelletje schurken."

"Dat zijn mensen met indrukwekkende carrières in het juridische veld. En dan benoem je ze zo en zeg je dat ze showprocessen voeren", aldus de Amerikakenner.

Post begrijpt wel dat de Amerikaanse president kritisch is op de rol van het Strafhof. "Kijk, natuurlijk begrijp ik dat de Amerikaanse president zoiets heeft van: ja, wij hebben militairen overal in de wereld, dan kan er weleens wat fout gaan. En ja, moet dan zo'n Strafhof in Den Haag dat berechten?"

Toch wijst Post erop dat het hof zaken kan onderzoeken wanneer landen dat zelf niet doen. "Een land als Afghanistan is lid van het Strafhof. Daar kunnen bijvoorbeeld Amerikaanse soldaten ook wel oorlogsmisdaden op hun geweten hebben. Ik praat maar even juridisch. Dat moet je onderzoeken. En als je het niet doet, Afghanistan is lid van het Strafhof, dan wordt dat onderzocht."

'Erosie van internationale instituties'

Ook oud-minister van D66 Roger van Boxtel noemt de kwestie ernstig. Hij zegt zich zorgen te maken over de gevolgen van de manier waarop Trump over internationale instituties spreekt.

"Als ik Trump zou horen, dan denk ik onder normale omstandigheden: zou je hem echt laten opnemen? Want hij spoort gewoon niet meer. Maar het is echt ernstig. Zijn voorbeeldwerking draagt bij aan de echte erosie van het belang van internationale instituties, die een beetje de wereldorde bij elkaar zouden kunnen houden. Dat wordt allemaal gewoon naar de prullenbak verwezen."

Van Boxtel is daarom blij dat Jetten zich tijdens zijn VN-toespraak duidelijk uitsprak. "Ik ben echt gewoon ook trots dat Rob Jetten hier gewoon opstaat en zegt: wij pikken dit niet."

Tegelijkertijd waarschuwt Van Boxtel dat internationale instituties sterk genoeg moeten zijn om politieke druk te doorstaan. Het Strafhof telt 125 aangesloten landen. De Verenigde Staten, China, Rusland en Israël zijn geen lid van het hof.

Middenmachten

Jetten bleef in zijn toespraak niet alleen stilstaan bij het Strafhof. De premier riep ook op tot meer samenwerking tussen zogenoemde middenmachten. Volgens hem kunnen landen die niet tot de grootste wereldmachten behoren gezamenlijk meer gewicht in de schaal leggen.

Post ziet daarin een belangrijke boodschap. "Wat Jetten nu eigenlijk zegt, is wat de Canadese premier Carney ook al heel duidelijk heeft gezegd. Er zijn heel veel landen, misschien wel een stuk of veertig. Landen als India, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Europese landen, de EU, Zuid-Afrika en Brazilië. Wij kunnen met z'n allen ook wat. Natuurlijk op handelsgebied, maar misschien moeten we ook wel aan de veiligheid denken. En dat is het nieuwe begrip, min of meer."

Volgens Post is de tijd rijp om die samenwerking verder vorm te geven. "We moeten inderdaad veel en veel meer samenwerken en kijken wat dat voor de toekomst ook gaat betekenen."