Staatssecretaris Eerenberg (Fiscaliteit) 'overtuigd' dat er komende tijd oplossing wordt gevonden voor box 3

Voor het einde van het jaar ligt er een plan op tafel voor box 3. Althans, dat hoopt staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit). "We zitten heel lang op de box 3-rotonde. Daar kun je heel lang rondjes op blijven rijden. Ik ben ervan overtuigd dat we de komende tijd van de rotonde af gaan komen", zegt hij in het radioprogramma Sven op 1.

Komend weekend gaat het kabinet met oppositiepartijen in gesprek over steun voor de begroting. Daarbij komt vermoedelijk ook de impasse rond de hervorming van box 3 aan bod, waarvoor het kabinet steun van de oppositie nodig heeft. De discussie draait om de manier waarop spaargeld en beleggingen in de toekomst moeten worden belast.

Eerenberg wil niet zeggen of hij dit weekend bij de gesprekken aanwezig is en met wie het kabinet in gesprek gaat. "Wij zijn echt heel serieus met elkaar bezig met allerlei gesprekken en daar speelt uiteraard de oppositie een rol in. Premier Rob Jetten doet dat uitstekend en bewaakt dat het netjes gaat, maar ik ga niet het spoorboekje met u delen. Bij het ene gesprek gaat het wat meer over de fiscaliteit, bij een ander gesprek wat minder."

Op de vraag of er voor het vraagstuk rond box 3 al een oplossing is gevonden, zegt de D66-bewindsman: "Het coalitieakkoord is helder. Daar staat: we moeten naar vermogenswinst." Bij een vermogenswinstbelasting betaal je pas belasting over de waardestijging van bijvoorbeeld aandelen als je die met winst verkoopt, en niet jaarlijks over de papieren winst in je portefeuille.

Tot nu toe wordt vermogen in box 3 grotendeels belast op basis van een forfaitair, oftewel verondersteld rendement. Dat oude box 3-stelsel kwam onder druk te staan nadat de Hoge Raad oordeelde dat de belastingheffing in strijd kon zijn met het Europees mensenrechtenverdrag.

Het kabinet geeft de Eerste Kamer naar verwachting op 5 oktober meer duidelijkheid over de toekomst van box 3. De vraag is wat Eerenberg daar op dit moment kan vertellen. "De Eerste Kamer wil vooral weten: waar staan we nu? Dat vind ik ook terecht. Waar we staan, is heel simpel: we willen naar vermogenswinst. Ik heb in allerlei debatten gezegd: dat moeten we doen. Maar er zijn verschillende wegen om daar te komen en al die wegen hebben voor- en nadelen en kosten. Daar zitten we lekker op te puzzelen met elkaar."

Oplossing voor einde van dit jaar?

Vlak voor Prinsjesdag stuurde het kabinet vier scenario's naar de Tweede Kamer voor de toekomst van box 3. De opties verschillen vooral in de manier waarop en het moment waarop wordt overgestapt naar een vermogenswinstbelasting. Minister van Financiën Eelco Heinen zei onlangs dat hij voor het einde van dit jaar een knoop wil doorhakken over de manier waarop vermogen straks wordt belast in box 3 en de nieuwe vermogenswinstbelasting per 2028 wil invoeren.

Luister dit gesprek nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Eerenberg deelt die ambitie, al benadrukt hij dat het proces zorgvuldig moet worden doorlopen. "Er zijn verschillende routes om naar vermogenswinst te gaan. Daar lopen nu de gesprekken en daar wordt wat mij betreft ook over gedebatteerd met de Eerste en Tweede Kamer. Maar ik ben het eens met de minister. Mijn hemel, hoe lang discussiëren we al met elkaar over box 3? We moeten er ook een keer uit gaan komen met elkaar."

Of dat voor het einde van het jaar lukt, durft hij niet hardop te zeggen. "We moeten hard doorwerken, zonder meer. Ik heb ook in debatten gezegd: je moet zo snel mogelijk naar vermogenswinst. Maar de puzzel leggen we met elkaar. Daar zitten we nu midden in. De vraag wie straks de rekening betaalt, is heel politiek."

Of het kabinet voor box 3 over links of over rechts gaat, kan de staatssecretaris nog niet zeggen. "Er zijn verschillende opvattingen bij de oppositie. Wij zijn met elkaar aan het kijken: hoe krijg je dat in een plaat en wat vindt de oppositie daarvan? Wat ik probeer te zeggen: mijn taak is vooral om te zorgen dat we van deze rotonde afkomen. We zitten heel lang op de box 3-rotonde."

"Daar kun je heel lang rondjes op blijven rijden, maar ik ben ervan overtuigd dat we de komende tijd van de rotonde af gaan komen. Maar ik ga niet zeggen hoe ik denk dat we dat het beste kunnen doen, want dat helpt niet om van de rotonde af te komen."

Lukt het om voor het einde van het jaar een knoop door te hakken en de nieuwe wetgeving per 2028 in te laten gaan, zoals minister Heinen wil? "Pin me nog niet vast op welke route we kiezen, maar dat je nu heel snel - en ik zeg: hoe sneller, hoe beter - de route moet gaan kiezen, dat is wat we te doen hebben", aldus Eerenberg.