Expert herkent normalisering extreemrechts: 'Met remigratie wordt deportatie bedoeld van alles wat niet etnisch wit-christelijk is'

De AIVD en NCTV waarschuwen dat rechts-extremisten hun gedachtegoed in een "zachtere versie" presenteren om een groter publiek te bereiken. Oud-AIVD'er Jelle Postma, expert op het gebied van extremisme, herkent het beeld: "We moeten een streep in het zand trekken: tot hier en niet verder."

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) schrijven in een gezamenlijke analyse dat "sommigen proberen politieke partijen van binnenuit te beïnvloeden. Zo worden zoveel mogelijk mensen (herhaaldelijk) blootgesteld aan het rechts-extremistisch gedachtegoed. Dit zorgt voor minder weerstand tegen, en meer acceptatie van, hun ideeën en uitingen", aldus de onderzoekers.

Betrokkenheid van extreemrechtse spelers in het debat zorgt er ook voor dat er minder ruimte is voor dialoog en oplossingen, staat in het rapport. Het extreemrechtse gedachtegoed draait om ongelijkwaardigheid op basis van huidskleur en de overtuiging dat witte mensen superieur zijn.

Remigratie

Expert Jelle Postma herkent het beeld. "Het woord omvolking hoor je steeds vaker. Het is een theorie waarbij sommigen denken dat de 'blanke' bevolking wordt vervangen door een buitenlandse groep niet-blanken. Dat zou worden aangestuurd door een elite", vertelt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

"Dat is een theorie die uit het rechtsextremisme komt, maar je ziet dat het woord steeds vaker gebruikt wordt in de politieke arena's als de Tweede Kamer, maar ook steeds vaker in de gemeenteraad. Het wordt gekoppeld aan remigratie. Ook zo'n zachte term. Wat kun je erop tegen hebben? 'Eerst was het immigratie. Nou, dan is het nu remigratie.' Maar waar ermee op wordt gedoeld is deportatie van alles wat niet etnisch wit-christelijk is."

Blijft niet bij woorden

"Het blijft ook niet terminologie: je ziet steeds meer voorbeelden in het straatbeeld van stickers op lantaarnpalen en dergelijken. We zien bijvoorbeeld ook studentenverenigingen die rechtsextremistisch zijn en steeds vaker meedoen met bijvoorbeeld entreeweken in het universitaire jaar", aldus de expert.

Afgelopen zaterdag nog liep een extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag uit de hand. De deelnemers gebruikten geweld, toonden neonazistische symbolen op hun kleding en vlaggen en scandeerden racistische en antisemitische leuzen.

Ook journalist en Amerikakenner Kirsten Verdel waarschuwt dat verder kan gaan dan woorden alleen. Ze wijst op de Bestorming van het Amerikaanse Capitool in 2021 door extremistische aanhangers van president Donald Trump. "Je ziet met alles wat in Amerika gebeurt dat het al dan niet in afgezwakte vorm naar Nederland komt."

"We hebben hier ook gehad dat ze probeerden naar het Binnenhof te gaan, maar dat werd verbouwd, dus er was niemand. Dit is een breed gedragen sentiment wat je onder rechtse politieke partijen ziet. Het wordt door die partijen zeker niet genormeerd, maar juist genormaliseerd", zegt Verdel. Partijen als JA21, FVD en PVV spreken zich in hun verkiezingsprogramma's uit voor remigratie.

Geweldsbereide personen

Ook Marc Kuipers, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, waarschuwt voor de gevolgen voor de veiligheid als rechtsextremistische ideeën en taalgebruik steeds verder normaliseren. "Ook geweldsbereide personen kunnen zich door die normalisering gelegitimeerd voelen om daadwerkelijk in actie te komen. Het is daarom essentieel de manier waarop rechts-extremisten hun ideeën en taalgebruik proberen te normaliseren, te herkennen en de invloed daarvan te begrenzen."

De veiligheidsdiensten zien dat een meerderheid van de Nederlanders rechtsextremistische ideeën verwerpt, maar ook dat steeds meer mensen ontvankelijk zijn voor dit gedachtegoed. "Het is van groot belang dat het niet normaal wordt om te spreken over bijvoorbeeld remigratie zonder te weten wat rechts-extremisten hiermee eigenlijk bedoelen", schrijven ze. "Namelijk het gedwongen vertrek van groepen mensen omdat ze in de ogen van de rechts-extremist hier niet thuis horen."

'Tot hier en niet verder'

Volgens Postma kan het tij worden gekeerd. "Het is heel duidelijk: we moeten normeren. Dat betekent dat we een streep in het zand moeten zetten en zeggen: tot hier en niet verder. Dat betekent ook dat we moeten stoppen met normaliseren van extremistisch gedachtengoed en het toestaan van het sluipenderwijs normaliseren van dat soort terminologie."