Verbazing over houding BBB: 'Maar vanuit D66 wordt het ook gezien als een stok om mee te slaan'

Rob Jetten gebruikt de motie van wantrouwen tegen het kabinet, die werd gesteund door BBB, om niet over rechts te gaan voor steun aan de begroting. Dat zegt politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Vanuit D66 wordt het een beetje gezien als een stok om mee te slaan."

Premier Rob Jetten zag de steun van BBB voor de motie van wantrouwen donderdagavond als een signaal dat de partij niet verder wilde praten met het kabinet. Toch ging hij vrijdag in gesprek met BBB-leider Henk Vermeer. De steun van BBB kan voor het kabinet belangrijk zijn om over rechts een meerderheid te vinden, vooral in de Eerste Kamer, waar de partij elf zetels heeft. "Vanochtend goed gesprek gehad met premier Jetten. Nu is de vraag: is het kabinet bereid de juiste keuzes te maken", schreef Vermeer na afloop op X.

Vrijdagavond zei Vermeer in Pauw & De Wit, waar hij tegenover Van Viegen zat, opnieuw: "Weg met het kabinet." Daarna gaf de BBB-leider aan alsnog graag met het kabinet in gesprek te willen. "Natuurlijk, omdat het kabinet er nu nog zit." Op een vraag van Van Viegen noemde Vermeer het "stuitend onprofessioneel" dat het kabinet de uitnodiging voor een gesprek had ingetrokken.

Volgens Van Viegen heeft BBB onderschat "wat de waarde is" van de motie van wantrouwen "en hoe desastreus zoiets kan zijn voor het kabinet", zegt ze in Goedemorgen Nederland. "Ik heb mij die hele uitzending een beetje zitten verbazen", blikt ze terug. "Ze steunen een motie van wantrouwen, maar willen vervolgens wel met het kabinet in gesprek. Hetzelfde kabinet dat ze naar huis willen sturen..."

'Stok om mee te slaan'

Maar volgens Van Viegen is het intrekken van de uitnodiging voor een gesprek niet alleen een principiële kwestie. Ze ziet het ook als een slimme zet van D66. Die partij wil in de zoektocht naar steun voor de begroting over links, terwijl coalitiegenoot VVD liever naar de rechterflank van de Kamer kijkt. Vicepremier Dilan Yeşilgöz (VVD) zei vrijdagavond in Café Kockelmann dat ze hoopt dat BBB alsnog aan tafel komt.

"De wereld is niet vergaan na die motie van wantrouwen, maar je moet wel de waarde van zo'n motie op waarde kunnen schatten vanuit de BBB. Aan de andere kant merk ik inderdaad vanuit het CDA, maar vooral vanuit D66, dat het wordt gezien als een stok om mee te slaan naar rechts: 'deze weg kunnen we niet meer bewandelen'", zegt de politiek verslaggever van WNL.

"Aan de andere kant heb je de VVD, die niet over links wil met Progressief Nederland. VVD-leider Dilan Yeşilgöz zei bij onze collega Sven Kockelmann: ik ga heel snel met Henk Vermeer een kopje koffie drinken. Zij wil die weg naar rechts natuurlijk graag openhouden."

'Neem verantwoordelijkheid, werk samen'

Na de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen donderdag zei het kabinet snel met de oppositie in gesprek te willen. Vooralsnog zijn die gesprekken niet begonnen. Premier Jetten is samen met een aantal ministers in New York voor een bijeenkomst van de Verenigde Naties. "Jetten komt donderdag terug en vrijdag is hij bij de ministerraad. De gesprekken met de oppositie, die met stoom en kokend water plaats moesten gaan vinden, worden naar later deze week verplaatst", weet Van Viegen.

Journalist Jan Driessen, ook te gast in Goedemorgen Nederland, vindt het goed uit te leggen dat Jetten op dit moment in het buitenland zit. "Het is onvermijdelijk en belangrijk. Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag staat onder druk. We moeten ook wel een belangrijke boodschap op dit moment brengen." Hij roept de Kamer "van links tot rechts" op om zich volwassen op te stellen. "Neem je verantwoordelijkheid, werk samen. Degene die nu het kabinet laat vallen, betaalt een ongelofelijke prijs. Het gaat dan ook niet vallen, denk ik."

Driessen ziet heil in het werken met deelbegrotingen, waarbij de Kamer niet over een volledige begroting stemt, maar per onderdeel steun verleent. "Wat is er nou op tegen om dat de ene keer met links en de andere keer eens met rechts te doen? Stop met dat kinderachtige idee: als je met links gaat, dan kun je niet meer knikkeren met rechts."

Van Viegen: "Het probleem is dat je een coalitie hebt met drie middenpartijen, waarbij D66 graag naar links wil kijken, want dat wil de kiezer, en de VVD wil naar rechts kijken. Daarom roept de coalitie de Kamer telkens op om een breed akkoord te sluiten. Dat is de enige manier voor deze partijen om zelf in leven te blijven en de pijn te verdelen. En inderdaad: de deelakkoorden zijn ook een optie. Dat is misschien de enige manier voor deze drie partijen om elkaar niet te verliezen in dit gedoe."