Trump dreigt met nieuwe sancties tegen Strafhof: 'Het is een schande'

De spanningen rond het Internationaal Strafhof in Den Haag lopen verder op. De Verenigde Staten hebben al rechters en aanklagers van het hof gesanctioneerd en dreigen nu met maatregelen tegen het instituut zelf. Terwijl vanuit de Nederlandse politiek wordt gevraagd om steviger op te treden, kiest het kabinet voorlopig voor stille diplomatie.

De Amerikaanse president Donald Trump spreekt vandaag de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. Mogelijk kondigt hij daar nieuwe sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC) aan. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei eerder dat hij het hof "steen voor steen" wil afbreken. De Verenigde Staten erkennen het Strafhof niet.

Volgens politiek verslaggever Tessa van Viegen gaat de Amerikaanse kritiek daarmee een nieuwe fase in. "Je merkt wel dat het wantrouwen heel erg toeneemt onder Trump. En dat heeft behoorlijke gevolgen."

Dat leidt in Nederland tot de vraag of het kabinet zich steviger moet uitspreken voor het hof, dat in Den Haag gevestigd is. Tot nu toe kiest het kabinet vooral voor stille diplomatie. Premier Rob Jetten is momenteel in New York voor de VN-vergadering, waar hij Trump mogelijk ontmoet. "Er zijn geen signalen dat Rob Jetten hem daar echt hard over gaat aanspreken of wat dan ook. Het is ook maar zeer de vraag of dat dan werkt", zegt Van Viegen.

Cabaretier Jörgen Raymann kijkt anders naar de discussie. Volgens hem heeft het Internationaal Strafhof altijd al beperkingen gehad. "Het is altijd al een beetje een wassen neus geweest. Want de grootste mogendheden op deze aarde, die de grootste overtredingen begaan tegen de mensheid, blijven gewoon buiten schot. En we pakken steeds maar Afrikaanse leiders en Oost-Europese leiders die we kunnen straffen." Volgens Raymann maakt de houding van de Verenigde Staten het probleem groter. "Zolang Amerika dit standpunt inneemt, heeft het gewoon weinig bestaansrecht."

'Dan wordt het barbarisme'

Journalist Jan Driessen ziet juist grote waarde in het Strafhof, ondanks de tekortkomingen. Hij vindt het gevaarlijk als het principe van internationale rechtspraak verder wordt ondermijnd. "Met alle mankementen die eraan zitten, is het wel een instituut dat misstanden in de wereld, echte mensenrechten die geschonden worden, wil vervolgen. En als je daar geen geloof meer in hebt, dan wordt het barbarisme. En dat vind ik wel heel erg gevaarlijk op dit moment."

Driessen verwijst naar de oorlogen en conflicten waar hij als verslaggever zelf verslag van deed. "We hebben zelf gezien in Sarajevo, Joegoslavië, we hebben zelf gezien in Kosovo, in Rwanda, wat daar aan mensenrechtenschendingen zijn geweest. Dat was echt afschuwelijk." Dat mensen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke misdrijven uiteindelijk voor een internationaal gerechtshof in Den Haag kunnen worden gebracht, vindt Driessen dan ook belangrijk.

Rechters op sanctielijst

De huidige Amerikaanse sancties zijn al gericht tegen individuele rechters en aanklagers van het ICC. Daardoor kunnen zij onder meer geen gebruikmaken van bepaalde Amerikaanse financiële diensten. Als de VS nieuwe maatregelen tegen het hele hof invoert, kunnen de gevolgen veel groter worden.

Juist daarover is Driessen fel. "Het is een schande, werkelijk een schande, dat rechters op precies dezelfde sanctielijst staan als de boeven die ze vervolgen. Dat kan niet waar zijn. Ze kunnen niet meer naar hun eigen bankrekening toe. Ze kunnen geen creditcard meer hebben. Ze kunnen niet meer reizen. En straks gelden die sancties voor het hele Internationaal Strafhof, voor iedereen die daar werkt. Een grof schandaal."