Brekelmans veroordeelt relschoppers bij extreemrechts protest: 'Dit heeft niks met democratie en vrijheid van meningsuiting te maken'

De rellen tijdens de extreemrechtse betoging op het Malieveld in Den Haag hebben tot stevige reacties geleid. VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans noemt de gebeurtenissen een "schandvlek voor Nederland" en vindt dat de relschoppers zo hard mogelijk moeten worden bestraft. Bij de demonstratie werden zaterdag 24 mensen aangehouden, onder meer voor verboden wapenbezit en het negeren van het noodbevel.

"Zij claimen te demonstreren en op te komen voor het volk. Als iets niet het Nederlandse volk is waar wij in Nederland voor staan, dan is het dit wel", zegt Brekelmans in WNL Op Zondag. Volgens hem waren de getoonde beelden nog relatief gematigd. "Want ik heb ook antisemitische spreekkoren gezien, Hitlergroeten en dat soort zaken. Dat is natuurlijk verschrikkelijk."

Luister WNL Op Zondag hier terug:

De demonstratie onder de naam "Wij zijn het volk" liep zaterdag uit op ongeregeldheden. Demonstranten gooiden onder meer vuurwerk naar de politie, pleegden vernielingen en droegen gezichtsbedekkende kleding. Ook werden antisemitische leuzen en gebaren geuit. De politie zette de ME en een waterwerper in en beëindigde de demonstratie met een noodbevel.

Onherkenbaar

Volgens Brekelmans gaat het geweld ver over de grenzen van het demonstratierecht heen. "Het begint er al mee dat heel veel van deze relschoppers een masker dragen zodat ze niet herkenbaar zijn, dat moet strafbaar worden gesteld. Wanneer je overgaat tot vernielingen, wanneer je agenten aanvalt, wanneer je met dingen gaat gooien, dan ga je alle perken te buiten. Dat is niet zoals wij in Nederland demonstreren. Dat heeft niks met democratie en vrijheid van meningsuiting te maken."

Ook minister van Economische Zaken Heleen Herbert noemt het demonstratierecht een groot goed, maar benadrukt dat daar regels bij horen. "Het is verschrikkelijk dat die iedere keer zo aangetast worden. Het is ontoelaatbaar, dit kan zo natuurlijk niet."

'OM moet zijn rol pakken'

EW-hoofdredacteur Hella Hueck stelt dat ook het Openbaar Ministerie een rol heeft bij het tegengaan van geweld tijdens demonstraties. Volgens haar heeft het OM vanuit het oogpunt van de vrijheid van demonstreren veel toegestaan, terwijl er volgens haar steeds meer demonstraties zijn waarbij geweld en schade ontstaan.

"We hebben natuurlijk ook de universiteiten gehad die stukgeslagen werden door pro-Palestina-demonstranten, dus het OM heeft natuurlijk wel meer middelen dan het inzet", zegt Hueck. "Je kan ook zeggen: als we het allemaal zo erg vinden, dan moet het OM ook wel z'n rol pakken."

Voormalig MIVD-baas Pieter Cobelens legt de nadruk op het vooraf identificeren van potentiële relschoppers. "Je moet ze eerst kunnen pakken. Je moet eerst identificeren wie het zijn en een van de dingen waar we nog steeds mee worstelen - daar ligt zelfs een nieuwe wet voor - is dat de inlichtingendiensten veel meer operationele armslag moeten hebben."

Volgens Cobelens moet worden voorkomen dat relschoppers überhaupt tot geweld kunnen overgaan. "Je kunt ze beter opgepakt hebben voordat ze het doen dan erna. We hebben het altijd over zwaarder straffen, maar ze moeten niet zover kunnen komen."