Paternotte (D66) wil levensverwachting naar 90 jaar: voeg afslankmedicatie toe aan basispakket

D66-fractievoorzitter Jan Paternotte wil dat de gemiddelde levensverwachting in Nederland naar 90 jaar gaat. Om dat mogelijk te maken, pleit hij voor afslankmedicatie in het basispakket. "We kijken naar de kosten, maar we kijken niet aan wat het oplevert aan veel minder gezondheidsproblemen", zegt hij in WNL Op Zondag op NPO 1.

De gemiddelde levensverwachting in Nederland voor vrouwen ligt nu op 83,5 jaar, blijkt uit de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Mannen worden gemiddeld minder oud: 80,7 jaar. Als het aan Paternotte ligt, worden vrouwen dus ruim zes jaar ouder en mannen ruim negen jaar ouder.

"We hebben ooit aan de top gestaan qua levensverwachting. In de jaren 80 was Nederland ongeveer het meest gezonde land ter wereld. Er was geen land waar vrouwen ouder werden. Nu zie je dat we ver uit de top tien zijn gevallen, maar we hebben alles in huis om het weer terug te pakken. We kunnen veel meer", begint Paternotte in gesprek met Rick Nieman.

"In Japan worden vrouwen nu al gemiddeld ouder dan 87 jaar. Laten we in Nederland als doel stellen dat het heel normaal is dat je 90 jaar kan worden. Dan hebben we een mooie ambitie om naartoe te werken. En er zijn heel veel dingen die we kunnen doen om dat te bereiken."

Afslankmedicatie in basispakket

Zo zou afslankmedicatie in het basispakket moeten komen, zegt de D66-fractievoorzitter. "Wat je nu ziet, is dat we in Nederland superterughoudend zijn met de afslankmedicatie beschikbaar maken. Het gevolg is dat als mensen het willen, ze hele zware obesitas of andere zware klachten hebben en een heel traject door. Er is maar een heel klein deel van de bevolking die daarvoor in aanmerking komt."

In Amerika gebruikt inmiddels één op de acht mensen afslankmedicatie, zegt Paternotte. "Wat je daar nu ziet, is dat obesitas voor het eerst aan het afnemen is. Er zijn minder hartaanvallen, minder beroertes, er is minder artrose. Allemaal kwalen die met zwaar overgewicht te maken hebben."

Volgens hem loopt Nederland achter op andere landen in Europa. "In Frankrijk hebben ze het voor het grootste deel al in het basispakket. Engeland is ook een mooi voorbeeld. Daar besluiten ze eind dit jaar of je ook een pil met dezelfde werkzame stof beschikbaar komt, waardoor het ook veel goedkoper wordt. Je ziet nu in Nederland dat er best veel Nederlanders zijn die het via een sportschool of online voor 200 of 300 euro per maand aanschaffen. Voor wie dat onbetaalbaar is, en dat zijn heel veel mensen in Nederland, is het ver buiten bereik."

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar wilde D66 de groei van de uitgaven aan het basispakket beperken vanwege de oplopende zorgkosten. "Maar we hebben als kabinet geen slot gezet op het basispakket", reageert Paternotte. "Waar iedereen voor waarschuwde, is niet gebeurd."

Hij wil nu vooruitkijken. "We kijken wel naar de kosten, maar we kijken niet aan wat het oplevert aan veel minder gezondheidsproblemen. Ik denk dat werkgevers het ook vinden als mensen minder vaak ziek zijn en minder beroertes en minder hartaanvallen krijgen. Het is voor mensen zelf fijn, je hebt meer gezonde levensjaren en kan meer kaarsjes uitblazen, maar het betekent ook dat je een gezonder land hebt en een betere economie."

Gezonder ouder worden

Mochten mensen ouder worden, betekent dat vermoedelijk ook hogere zorgkosten. "Dit is waarom ik niet alleen zeg 'laten we mensen zo lang mogelijk in leven houden', maar laten we voor veel meer gezonde levensjaren zorgen", pareert Paternotte. "We hadden het net over medicatie, maar wat je ook ziet is dat dementie een groot probleem is. Eén van de belangrijkste factoren is eenzaamheid."

Hij wil op meerdere terreinen zoeken naar mogelijkheden om de volksgezondheid te verbeteren. "We hebben gezegd: ouderen moeten zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen. Als mensen dat willen, is dat hartstikke goed. Maar voor de optie om juist met veel meer mensen bij elkaar te wonen, wij noemen dat friendswoningen, zijn wachtlijsten met 70.000 mensen. Samen het leven vieren gaat de eenzaamheid enorm tegen en betekent dat mensen gezonder oud worden. Dat is een heel belangrijk onderdeel."

Hij heeft zijn plannen nog niet besproken met minister van Financiën Eelco Heinen (VVD). "Ik heb nooit het idee bij een plan dat Eelco Heinen de eerste is die er enthousiast van wordt, maar ik heb het wel met heel veel mensen besproken die meedenken. Ook artsen uit Amerika, die zien wat voor gezondheidsvoordelen afslankmedicatie heeft."

"Ik heb ook met Jan Struijs gesproken, die gordelroosvaccinatie op de agenda heeft gezet, waar hij 120 procent gelijk in had. Het gaat veel over de kosten, 400 miljoen, maar wat het oplevert is niet alleen dat mensen geen gordelroos krijgen. We weten inmiddels dat als je die vaccinatie hebt, je één vijfde minder kans hebt op dementie. Dat is nogal wat."

Luister deze uitzending van WNL Op Zondag nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Nu al neemt het kabinet maatregelen om de volksgezondheid preventief te bevorderen, besluit het Kamerlid van de grootste coalitiepartij. "Gratis groenten en fruit voor kinderen op scholen gaan we doen. En we verhogen de tabaksleeftijd naar 21 jaar, om te zorgen dat jongeren stoppen met roken."

"In Nederland geven we bijna al het geld in de zorg uit aan wachten tot iemand ziek is en dan kijken: hoe kunnen we je genezen? We geven bijna niets uit aan voorkomen dat mensen ziek worden. Daar liggen kansen en het kabinet investeert daarin."