Defensie wil verkenningsvliegtuig 'van een half miljard euro' kopen: 'Voor bescherming Noordzee en Caraïben'
Nederland is van plan om een Zweeds verkenningsvliegtuig te kopen. De twee landen hebben een verklaring ondertekend voor de aanschaf van deze Saab GlobalEye. "De NAVO heeft bij het beschermen van sommige gebieden minder belang dan wijzelf", licht staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk toe.
Met radarsystemen en andere sensoren kan de GlobalEye "grote gebieden tegelijkertijd bewaken en moeilijk waarneembare dreigingen opsporen", schrijft Defensie. "Denk aan drones en kruisraketten of het identificeren van radarinstallaties." Het toestel kan die informatie delen met militairen op de grond en als "vliegend commandocentrum" dienen.
Het is van groot belang dat Nederland een eigen vliegtuig krijgt, onderstreept Boswijk in Goedemorgen Nederland. De NAVO hecht volgens hem minder belang aan het beschermen van de Noordzee en de Caribische eilanden. "Op de Noordzee is er dreiging vanwege de Russische schaduwvloot. Ook kunnen er onderzeekabels gesaboteerd worden. Het Caribisch gebied is voor ons heel belangrijk, maar voor de NAVO een stuk minder."
De tekst gaat verder onder de X.
Nederland krijgt een eigen hypermodern verkenningsvliegtuig. Daarmee kan Defensie onder meer de Noordzee beter in de gaten houden. Staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk vertelt over de meerwaarde: "Een satelliet, waar we nu meer werken, is vaak een momentopname. Dit is veel… pic.twitter.com/WvW4aZxerl
— WNL Vandaag (@WNLVandaag) September 10, 2026
Het vliegtuig kan veel meer dan bijvoorbeeld een satelliet. "Je ziet beelden veel meer real-time, terwijl het bij een satelliet vaak om een momentopname gaat. Overigens hebben we ook een tekort aan satellietcapaciteit. We zijn nog te afhankelijk van de Amerikanen en dan ook nog vaak van commerciële instellingen. We investeren ook in satellieten. Het is en-en-en."
2028
De bedoeling is dat het vliegtuig in 2031 wordt geleverd, maar Nederland krijgt van Zweden al vanaf 2028 toegang tot andere exemplaren. Het toestel dat Nederland koopt, komt in een "gezamenlijke pool" met drie soortgelijke Zweedse vliegtuigen. Boswijk: "Dit is een voorbeeld van hoe we de samenwerking moeten gaan zoeken met onze directe buren."
Hoeveel Defensie betaalt voor het verkenningsvliegtuig is niet bekend. De kosten worden geschat op een half miljard euro. De staatssecretaris wil dit niet bevestigen. "Mensen denken vaak: er gaat meer geld naar Defensie, maar wat krijgen we ervoor terug? Onder andere dit dus."