Rutte: naleven adviezen had coronamaatregelen onnodig gemaakt

Als iedereen zich tijdens de coronapandemie aan de basismaatregelen had gehouden, zoals afstand houden en extra hygiëne, dan waren andere beperkingen niet nodig geweest. Dat heeft toenmalig minister-president Mark Rutte gezegd in zijn tweede verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.

"Stel, iedereen zou hebben gezegd: ik houd me aan de anderhalve meter, ik nies in mijn elleboog, ik schud geen handen en ik ventileer genoeg. Dan zou je dus in theorie geen maatregelen hoeven te nemen", zei Rutte. Hij erkende wel direct dat dit een papieren werkelijkheid zou zijn en noemde het "onvermijdelijk" dat niet iedereen deze - niet dwingende - adviezen volledig opvolgde.

Gezondheidsinstituut RIVM heeft achteraf becijferd dat naast afstand houden en hygiënemaatregelen ook echt drastische contactbeperkingen nodig waren om de verspreiding van het coronavirus voldoende af te remmen. Verschillende artsen en virologen hebben dat ook verklaard voor de enquêtecommissie.

Avondklok

De avondklok die begin 2021 werd ingesteld om de verspreiding van het coronavirus verder af te remmen, was volgens Rutte onvermijdelijk. "Er was geen alternatief", zei de oud-premier. Hij wees erop dat de samenleving destijds al vrijwel volledig op slot zat.

Ook de scholen waren opnieuw gesloten, ondanks de politiek breed gedragen wens om dat niet meer te doen. De avondklok was volgens de oud-premier het enige overgebleven instrument. Er was nog geen thuiswerkplicht, maar die had volgens hem nauwelijks effect gehad, omdat "bijna iedereen" toch al thuis werkte.

Het kabinet was zich er volgens Rutte zeer van bewust hoezeer een avondklok ingreep in het grondrecht van mensen om zich vrij te bewegen. Maar het liet zich overtuigen door het effect dat de omstreden maatregel volgens de modellen zou kunnen hebben op het aantal besmettingen. En dat moest omlaag, anders hadden de ziekenhuizen de toestroom van coronapatiënten niet meer aangekund.