Zwemwater buiten voldoet nergens aan chemische normen

Nederlandse meren en zwemplassen voldoen nergens helemaal aan de chemische normen, stellen Natuur & Milieu en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) in een onderzoek. Ze hebben data over de waterkwaliteit van 205 officiële en 57 officieuze zwemlocaties onderzocht. "Het aantal zwemwateren dat voldoet aan alle chemische kwaliteitseisen, is teruggelopen naar nul", concluderen ze.

"De overheid grijpt alleen in bij een teveel aan blauwalg en bacteriën, maar niet bij chemische vervuiling", zegt directeur programma's Rob van Tilburg van Natuur & Milieu. Terwijl chemische stoffen ook gezondheidsrisico's met zich kunnen meebrengen. Al benadrukken de onderzoekers in hun rapport dat zwemmers niet "na één duik direct gezondheidsklachten krijgen".

Het onderzoek maakt duidelijk dat chemische stoffen, waaronder PFAS en bestrijdingsmiddelen, wijdverbreid voorkomen in water waarin wordt gezwommen. Qua aantal staat de Jagersplas in Zaandam bovenaan: daar zijn achttien stoffen in te hoge concentraties gemeten.

De twee organisaties zien niet alleen negatieve ontwikkelingen. Zo is tussen 2015 en 2024 de biologische waterkwaliteit op veel plaatsen licht verbeterd. De onderzoekers zien de vooruitgang echter ook stagneren. Qua chemische vervuiling is juist sprake van een "forse verslechtering ten opzichte van tien jaar geleden", want toen voldeed 22 procent van de onderzochte wateren nog wel aan de kwaliteitsnormen.

Ook nutriëntenvervuiling door stikstof en fosfor blijft een veelvoorkomend probleem. Daar is de laatste jaren nauwelijks verbetering in te zien.

Om zwemwater te verbeteren, moet de vervuiling volgens het onderzoek vooral bij de bron worden aangepakt. De onderzoekers pleiten onder meer voor strengere vergunningverlening en controles op lozingen.