'Het knetterde': coalitie bereikt na slepende onderhandelingen akkoord over begroting

Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het na dagen van moeizame onderhandelingen eens geworden over de begroting. Het akkoord kwam pas na meerdere uitgestelde begrotingsraden en stevige botsingen binnen de coalitie tot stand. Politiek verslaggever Tessa van Viegen blikt terug op de stroperige onderhandelingen en de crisis die daarbij zelfs ter sprake kwam.

"We hebben gisteren ongeveer vier keer gehoord dat de begrotingsraad - dus eigenlijk het slotstuk van deze begrotingsonderhandelingen - zou gaan plaatsvinden", vertelt Van Viegen op de bank van Goedemorgen Nederland. "Eerst om 9.00 uur, toen om 11.00 uur, toen om 13.00 uur en toen om 18.00 uur. Ze kwamen er niet uit met elkaar."

Luister hier de podcast Haagse Hindernissen in aanloop naar het begrotingsakkoord terug:

Het c-woord was reeds gevallen in Den Haag. "Dat zeggen de onderhandelende partijen zelf", aldus Van Viegen. "Dat er sprake is geweest van een crisis. Ze hebben echt flink overhoop gelegen met elkaar. Het knetterde, vooral tussen de coalitiepartijen. Ze kwamen er gewoon niet uit en stonden echt lijnrecht tegenover elkaar. Dan is het moeilijk om weer samen te komen en de neuzen wel dezelfde kant op te krijgen."

Inhoud geheim

Bij het akkoord zijn geen oppositiepartijen aangesloten, wat betekent dat er nog geen meerderheid voor is in de Tweede en Eerste Kamer. Een deel van de onenigheid binnen de coalitie ging over welke kant het kabinet op zou gaan. D66 en het CDA willen over links met PRO, terwijl de VVD liever over rechts gaat met JA21 en de SGP. Wat de precieze uitkomst is, wordt officieel pas op Prinsjesdag bekendgemaakt.

De inhoud van de begroting blijft dus tot Prinsjesdag in nevelen gehuld. "Dat is traditie", zegt Van Viegen. "Het was even de vraag: wordt dat nu anders? Ook omdat er nog steun bij oppositiepartijen gevonden moet worden. Ga je hen dan bepaalde stukken geven? We begrijpen vooralsnog dat dat niet de bedoeling is."

Voormalig VVD-minister Christianne van der Wal denkt dat het proces ongelukkig was. "Er is ook een andere kant en dat is dat het wel ongelofelijk ingewikkeld is. Het is nieuw, je doet het voor het eerst, daar moet je ook van leren. Maar ga er maar aanstaan, geen partij wil naar buiten als verliezer op inhoud. Je moet het met z'n drieën eens worden en je moet een handreiking doen naar zowel links als rechts. Dat is echt heel ingewikkeld."

"Ik denk dat Nederland snakt naar een meerderheid, naar stabiliteit en voorspelbaarheid", luidt de persoonlijke mening van Van der Wal. "Ik hoop echt dat er een meerderheid wordt gevonden. Het alternatief is dat je vanuit deze minderheid per begrotingshoofdstuk gaat onderhandelen. Dan ga je vanuit een sleutelgaatje naar bijvoorbeeld sociale zaken kijken. Ondernemers hebben behoefte aan zekerheid en stabiliteit."