Bontenbal na begrotingsdeal: 'Als drie politieke partijen in het midden niet van mening durven verschillen, dan gaat het politieke midden dood'

CDA-leider Henri Bontenbal vindt dat D66, VVD en CDA binnen hun minderheidscoalitie ruimte moeten houden om duidelijk te laten zien waarin ze van elkaar verschillen. Volgens hem is dat juist nodig om het politieke midden sterk te houden. "Als drie politieke partijen in het midden niet inhoudelijk van mening durven verschillen, dan gaat het politieke midden dood", zegt Bontenbal in Sven op 1.

Bontenbal deed zijn uitspraak een dag nadat de drie coalitiepartijen na dagenlang onderhandelen een akkoord bereikten over de begroting voor volgend jaar. Volgens hem betekent een gezamenlijk coalitieakkoord niet dat de partijen het over alles eens hoeven te zijn. "Ik vind dat de VVD en ook D66 richting hun coalitiepartners moeten kunnen laten zien waar het van mening blijft verschillen. We hebben een coalitieakkoord, daar vinden we elkaar. Maar ik ben geen VVD'er en ik ben ook geen D66'er."

De CDA-leider erkent dat hij daarbij vooral zijn eigen politieke profiel wil neerzetten. "Ik wil meer CDA-beleid en minder VVD." Volgens Bontenbal is het juist gezond dat partijen binnen het politieke midden hun eigen positie blijven uitdragen. "Ik zou ze aanmoedigen, alle politieke partijen in het midden, om kleur te bekennen, en dan gaan we daarna een compromis sluiten en iedereen houdt zich aan zijn afspraak."

De begrotingsonderhandelingen stonden ondertussen vooral in het teken van het vinden van steun bij de oppositie. Bontenbal zegt dat hij zich daar de afgelopen dagen nadrukkelijk voor heeft ingezet. "Wat ik ontzettend belangrijk vond, dat was eigenlijk het doel van mijn inzet de afgelopen dagen: er moet een goede handreiking naar de oppositie komen. Want ik wil een succes maken van deze minderheidscoalitie." Volgens hem hoort het bij een minderheidskabinet om goed naar de oppositie te luisteren: "Ik vind het bij karakter van een minderheidscoalitie horen dat je deemoedig luistert en dat je ook probeert wensen in te vullen. Zo breed mogelijk ook."

Geen slaande deuren

Dat de onderhandelingen soms spannend waren, ontkent Bontenbal niet. "Wat ik heb gezegd, is dat het af en toe op sommige momenten best spannend is. Op de lijn ook van de inhoud." Van ruzies zoals die in sommige eerdere coalities voorkwamen, was volgens hem echter geen sprake. "Ik heb wel eens verhalen uit andere coalities gehoord waarin er werd gegild en geschreeuwd en met deuren werd geslagen. Dat is allemaal niet gebeurd. Maar je kunt soms inhoudelijk wel erg van mening verschillen."

Die verschillen komen ook terug in de visie die Bontenbal maandagavond uiteenzette tijdens de HJ Schoo-lezing van EW. Daarin pleitte hij voor een "veerkrachtige samenleving", maar kwam hij ook met concrete voorstellen voor het belastingstelsel. Zo wil hij opnieuw kijken naar de fiscale behandeling van vermogen en de eigen woning en vindt hij dat de discussie over verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek opnieuw moet worden gevoerd.

Luister het gesprek hier terug:

Bontenbal verdedigt die fiscale koers als onderdeel van de christendemocratische traditie. Hij wil onder meer kritisch kijken naar situaties waarin ondernemers geld uit hun bedrijf gebruiken voor privédoeleinden. "Op het moment dat je een plezierjacht voor privégebruik uit dat vermogen financiert, dan heb je een voordeel ten opzichte van gewoon hele gewone mensen die niet in box 2 zitten." Het gaat hem volgens eigen zeggen niet om het volledig afschaffen van fiscale voordelen, maar om de vraag of die nog in balans zijn. "Waar het mij om gaat, is dat de kloof in Nederland niet te groot wordt."

Volgens Bontenbal is de inkomens- en vermogensongelijkheid in Nederland nog altijd relatief laag, maar neemt die wel toe. Ook verschillen tussen mensen die vermogen van hun ouders krijgen en jongeren die alles zelf moeten opbouwen, kunnen volgens hem groter worden. "Mijn pleidooi was: laten we ervoor zorgen dat dat niet toeneemt. Want we willen een samenleving die solidair is."