Student vrijgesproken van fraude na fouten door AI in bronnenlijst: 'Ik neem mondelingen af'
Universiteiten worstelen met kunstmatige intelligentie. De Raad van State heeft onlangs een student van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gelijk gegeven in een fraudezaak rond AI-gebruik in een masterscriptie. Een AI-tool had bij het ordenen van de bronnenlijst fouten gemaakt, waardoor verwijzingen naar niet-bestaande bronnen in de scriptie terechtkwamen. "Heel veel universiteiten hebben nog geen regels voor het gebruik van kunstmatige intelligentie. Zelf neem ik mondelingen af om te kijken of een student de juridische kennis echt beheerst", vertelt docent Notarieel Recht aan de Radboud Universiteit, Lucienne van der Geld.
De examencommissie van de RUG stelde dat er sprake was van fraude en legde de student een jaar uitsluiting op. De Raad van State achtte fraude echter onvoldoende bewezen. Van de elf foutieve verwijzingen konden er acht worden teruggevonden in een eerdere bronnenlijst en de overige drie waren te herleiden tot bestaande wetenschappelijke artikelen.
Luister naar de podcast van Stand van Nederland:
Volgens de Raad van State is een foutieve bronvermelding niet automatisch fraude. Bij de beoordeling moeten onder meer de ernst en omvang van de fouten en de verklaring van de student worden meegewogen. De student had erkend dat hij onzorgvuldig was geweest, maar volgens de rechter was niet bewezen dat hij bewust had gefraudeerd.
De RUG moet de scriptie daarom alsnog beoordelen. De examinator mag wel rekening houden met de gemaakte fouten bij het vaststellen van het cijfer.
Tweehonderd voetnoten
Het gebruik van kunstmatige intelligentie zorgt voor moeilijkheden in de universitaire wereld, weet hoogleraar Van der Geld. Ze vertelt in het radioprogramma Stand van Nederland: "Heel veel universiteiten hebben nog geen regels. Ik zit daarom ook in een AI-werkgroep. We weten niet goed wat we nou eigenlijk moeten doen. Een juridische scriptie bevat vaak wel tweehonderd voetnoten. Elke uitspraak van een rechter heeft een uniek nummer. We weten dat ChatGPT gewoon nummers maakt die niet bestaan. Moeten we al die nummertjes zelf gaan controleren om te kijken of de scriptie gebaseerd is op bestaande uitspraken?"
“Collega's vonden mijn mondelinge tentamens een beetje ouderwets. Nu sta ik ermee in de belangstelling.”
Mogelijk moeten studenten in de toekomst anders worden opgeleid, aldus Van der Geld. Zelf neemt ze mondelingen af om te toetsen of een student de stof beheerst. "Dat deed ik altijd al, maar nu komen collega's vragen hoe ik dat dan doe. Ze vonden het eerst een beetje ouderwets. Nu sta ik weer helemaal in de belangstelling met mijn mondelinge examens!"
Studenten vinden het prima. "Ze weten het van tevoren. Ik ben ook helemaal niet tegen het gebruik van AI. Ik adviseer studenten ook om juist ChatGPT te gebruiken als voorbereiding op het mondelinge tentamen."