Hulp van militairen aan burgers wordt minder vanzelfsprekend

Het wordt minder vanzelfsprekend dat militairen hulp leveren aan burgers. Als er oorlog uitbreekt, zijn de meeste militairen nodig om Nederland en bondgenoten te verdedigen, schrijft defensieminister Dilan Yeşilgöz aan de Tweede Kamer. Ze gaat afspraken die hierover in 2007 zijn gemaakt, herzien.

De krijgsmacht heeft drie hoofdtaken: grondgebied verdedigen, de internationale rechtsorde beschermen en de overheid helpen bij handhaving en noodhulp. Vanwege de spanningen wereldwijd ligt de nadruk steeds minder op die laatste taak en steeds meer op de eerste.

In de bijna twintig jaar oude afspraken wordt de krijgsmacht een "structurele veiligheidspartner" genoemd. Voor taken als het opruimen van explosieven en het evacueren van burgers uit rampgebieden staat Defensie gegarandeerd klaar. In een conflictsituatie werken zulke beloftes niet goed, aldus de VVD-minister. Ze wil dat de nieuwe afspraken volgend jaar rond zijn.

Omdat Defensie groeit, zijn er in principe ook meer militairen die de overheid kunnen helpen. Maar in het geval van oorlog is het overgrote deel van Defensie daarvoor nodig. De krijgsmacht zal zich volgens Yeşilgöz "tot het uiterste blijven inspannen" om burgers te blijven helpen, maar autoriteiten moeten er rekening mee houden dat militairen voor sommige taken "mogelijk verminderd beschikbaar" zijn.

In een conflictsituatie kunnen militairen nog steeds explosieven opruimen, maar het kan zijn dat burgers langer moeten wachten als het explosief geen direct gevaar oplevert. Ook hulp bij het beveiligen van mensen en gebouwen kan in het geding komen. Militairen die nu nog klaarstaan om medische hulp te verlenen of branden te blussen, kunnen daar op basis van politieke besluiten worden weggehaald.