Water in westen wordt steeds zouter, 'pijnlijke' ingrepen dreigen

Door de aanhoudende droogte en de steeds lagere aanvoer van water via de Rijn neemt de verzilting in het westen van Nederland toe. Zout zeewater trekt steeds verder het binnenland in. Het Hoogheemraadschap van Rijnland, dat een deel van het kustgebied in Noord- en Zuid-Holland beheert, verwacht door het watertekort snel "pijnlijke maatregelen" te moeten nemen.

"Het houdt een keer op, de situatie begint echt zorgelijk te worden", zegt dijkgraaf Rogier van der Sande. "Milde schade is beter dan grote schade, zoals het doorbreken van de dijken. Als waterschap is het onze belangrijkste taak om de dijken stabiel te houden. Daarvoor hebben we wel water nodig, desnoods zeewater. Als dit zo doorgaat, kan het betekenen dat we maatregelen moeten nemen. We zitten echt op het randje."

Zo kan Rijnland besluiten om de sluis in Spaarndam, bij Haarlem, helemaal dicht te houden. De sluisdeuren gaan nu al minder vaak open dan normaal om zoveel mogelijk zoet water vast te houden. Het hoogheemraadschap overweegt ook voor het eerst een verbod in te stellen op het gebruik van water uit sloten, beken en kanalen voor het besproeien van tuinen, sportvelden en landbouwgewassen. In het zuiden en oosten geldt zo'n onttrekkingsverbod al weken.

Voor Rijnland is het ook een optie om meer zout water het gebied in te laten, om te zorgen dat er in ieder geval genoeg water is. Dan ontstaat weliswaar verdere verzilting, maar de schade blijft volgens Van der Sande relatief beperkt. "Iedereen die van het water gebruik wil maken, gaat daar last van hebben. Maar beter zout water en wel dijken, dan geen dijken en in feite je gebied opofferen. We accepteren milde schade om grote schade te voorkomen. En dus accepteren we ook dat er dan wat meer verzilting optreedt."

Het hoogheemraadschap heeft onder meer bollentelers en boomkwekers al gewaarschuwd voor mogelijke maatregelen. Hun gewassen kunnen slecht tegen verzilt water. "We proberen binnen ons watersysteem zoveel mogelijk te sturen waar we zoet en verzilt water willen hebben", aldus Van der Sande. "Maar daar zitten grenzen aan."

Bij Utrecht wordt al een paar weken 15.000 liter zoet water per seconde vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal via een stelsel van sluizen en watergangen naar het westen getransporteerd. Rijnland houdt er rekening mee dat de aanvoer binnenkort wordt teruggeschroefd, omdat ook in dat kanaal de waterstand daalt en meer partijen ervan afhankelijk zijn.