Nieuwe eurobiljetten in de maak: Europeanen mogen meebeslissen over het ontwerp

Hoe zien de eurobiljetten van de toekomst eruit? Daar mogen Europeanen zich de komende maanden over uitspreken. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft tien mogelijke ontwerpen gepresenteerd voor een nieuwe serie bankbiljetten. Er kan gekozen worden uit twee thema's: vogels en rivieren of historische Europese figuren zoals Maria Callas, Ludwig van Beethoven en Leonardo da Vinci. Tot en met 21 september kan online op een favoriet ontwerp worden gestemd. De uitkomst wordt meegenomen in de uiteindelijke keuze.

Volgens cognitief psycholoog Stefan van der Stigchel, die deel uitmaakte van de jury, draait het ontwerpen van een bankbiljet om veel meer dan alleen een mooi uiterlijk. "Je kan een heel mooi bankbiljet hebben, maar het moet uiteindelijk ook door mensen geaccepteerd worden als een bankbiljet", zegt hij in Stand van Nederland. "Het moet goed in staat zijn om de verschillende biljetten van elkaar te onderscheiden, terwijl het toch als één serie wordt gezien."

Daarbij moet volgens hem rekening worden gehouden met iedereen die het geld gebruikt, ook mensen met een visuele beperking. "Je wil dat mensen meteen herkennen of ze een biljet van 20 of 50 euro in handen hebben. Er zijn ook mensen die minder goed kunnen zien. Je wil dat die bankbiljetten door iedereen gebruikt kunnen worden."

Vertrouwen uitstralen

Een bankbiljet moet volgens Van der Stigchel bovendien vertrouwen wekken. "Je hoort natuurlijk vaak het grapje: het moet niet op Monopoly-geld lijken. Mensen moeten wel accepteren dat het echt geld is."

Juist daarom vindt hij het belangrijk dat zoveel mogelijk Europeanen hun mening geven over de ontwerpen. "Wij hebben als jury geprobeerd daar een oordeel over te vellen, maar wij kijken ook maar vanuit één bepaalde hoek. Daarom is het belangrijk dat nu het hele volk wordt gevraagd. Er zitten hele unieke designs tussen, maar ook vrij traditionele. Ik ben heel benieuwd hoe mensen daarop reageren."

De publieksstemming is niet doorslaggevend. Uiteindelijk beslist de Raad van Bestuur van de ECB welk ontwerp daadwerkelijk op de nieuwe eurobiljetten komt. Toch hoopt Van der Stigchel dat de stem van het publiek gewicht in de schaal legt. "Ik hoop natuurlijk als jurylid dat heel veel mensen gaan meedoen, zodat we de Europese Raad onder druk kunnen zetten om echt de mooiste en de beste te kiezen."

Niet alleen mooi, maar ook bruikbaar

Dat sommige ontwerpen de eindselectie niet haalden, had volgens Van der Stigchel niet alleen met smaak te maken. "We hebben gekeken naar bruikbaarheid. Er zaten designs tussen waarvan ik denk dat mensen met zichtproblematiek ze niet goed konden onderscheiden."

Daarnaast speelde ook het verhaal achter de biljetten een belangrijke rol. "Een eurobiljet is een mogelijkheid voor de Europese Unie om een verhaal te vertellen. Heel veel mensen hebben iedere dag bankbiljetten in hun portemonnee. Je wil een mooi biljet, een bruikbaar biljet én een ontwerp waar mensen trots op kunnen zijn. Europa wil daarmee ook een gezamenlijke identiteit uitstralen."

Geen Johan Cruijff

Bij de serie met historische figuren staan onder meer Maria Callas, Ludwig van Beethoven, Marie Curie, Miguel de Cervantes, Leonardo da Vinci en Bertha von Suttner op de biljetten. Die namen zijn gekozen omdat zij volgens de ECB symbool staan voor het gedeelde culturele erfgoed van Europa.

Nederland ontbreekt echter in dat rijtje. "Ik heb slecht nieuws voor Nederland: wij zijn niet vertegenwoordigd in de figuren. Geen Johan Cruijff op de bankbiljetten."

Volgens Van der Stigchel was het vinden van een evenwichtige verdeling over Europa een lastige opgave. "Ze hebben gekeken naar figuren die als Europees worden gezien. Natuurlijk zijn ze verbonden aan individuele landen, maar ze worden gezien als trots van Europa, wat Europa verbindt. Dat is een ingewikkelde keuze."