Kabinet besluit tot invoering kleiner stembiljet vanaf 2029

Het kabinet voert vanaf de Europese parlementsverkiezingen van 2029 een kleiner stembiljet in, meldt minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) donderdag aan de Tweede Kamer. Bij de laatste drie verkiezingen zijn er al proeven geweest met zo'n kleiner stembiljet en die zijn overwegend positief verlopen.

Op het nieuwe stembiljet staan alleen de partijen en nummers, geen namen van kandidaten meer. Stemmers moeten dan ook twee vakjes invullen. Ze moeten aangeven op welke partij ze stemmen en het vakje invullen met het nummer van hun voorkeurskandidaat.

De laatste proef met een kleiner biljet was bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart. De voorganger van Heerma had al aangekondigd dat het nieuwe stembiljet landelijk zou kunnen worden ingevoerd als ook deze laatste proef succesvol zou verlopen. Eerder invoeren dan in 2029 lukt volgens Heerma niet, omdat de Kieswet nog moet worden gewijzigd.

Tijdens de proeven bleek wel dat het percentage ongeldige stemmen iets hoger ligt. Vaak ging het mis bij het aanvinken van een kandidaatnummer, terwijl er wel een bewuste partijkeuze werd gemaakt. Heerma wil die stem toch laten meetellen. In dit soort gevallen zal een stem op een niet-bestaand kandidaatnummer naar de lijsttrekker van de gekozen partij gaan.

Heerma wil meer doen tegen buitenlandse beïnvloeding tijdens verkiezingen. "Ik werk aan wetgeving en de oprichting van een organisatie die buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging (Foreign Information Manipulation and Interference, 'FIMI') structureel kan detecteren", schrijft hij aan de Kamer. In Frankrijk, Duitsland en Zweden zijn al soortgelijke organisaties.