OVV: onvoldoende garanties voor veilig oefenen bij Defensie

Defensie biedt "onvoldoende garanties" dat militaire oefeningen veilig kunnen verlopen. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) die onderzoek deed naar twee ongelukken vorig jaar bij oefeningen van de landmacht. Daarbij verloren twee militairen het leven.

De krijgsmacht heeft veel meer personeel nodig en moet, met het oog op de dreiging uit Rusland, versneld klaar zijn voor oorlog. De komende jaren moet de organisatie groeien naar 122.000 medewerkers. Om dit te bereiken worden opleidingen bij de landmacht verkort en moeten rekruten bij hun eenheid meer ervaring opdoen.

Commandanten staan "onder druk" om snel personeel op te leiden. Het leidt ertoe dat relatief jonge militairen vaak en realistisch oefenen, terwijl ze daar volgens de OVV nog "niet bedreven" in zijn. Tegelijkertijd is er een tekort aan ervaren (onder)officieren die toezien op de veiligheid tijdens oefeningen.

Het kost tijd om een parate krijgsmacht op te bouwen en daar moet Defensie zich bij neerleggen, zegt OVV-voorzitter Chris van Dam. "We begrijpen dat de landmacht zo realistisch mogelijk wil oefenen. Maar dan moet je wel aanvullende veiligheidsmaatregelen nemen om onervaren militairen te beschermen tijdens oefeningen."

Twee ongelukken

De OVV onderzocht twee oefeningen in Duitsland. Op 10 april vorig jaar kwam een 21-jarige militair om toen hij 's nachts werd aangereden terwijl hij in de berm naast zijn voertuig lag te slapen. Zes maanden later overleed een 28-jarige militair toen zijn voertuig van een talud kantelde.

"Uit de risicoanalyses van de oefenende eenheden en de twee oefeningen waar de ongevallen plaatsvonden, blijkt dat een aantal relevante risico's niet waren onderkend", schrijft de OVV. Het gaat om risico's zoals het optreden in de avond en nacht en het lagere aanvangsniveau van de militairen. Ook zaken als slaapverstoring en tijdsdruk speelden mee.

De balans tussen ervaring, oefenambitie en veiligheid moet beter, aldus de OVV. "Dit is essentieel voor zowel de veiligheid van militairen als voor het versterken van de gevechtskracht. Wanneer militairen over minder ervaring beschikken, moet dit gecompenseerd worden door het verlagen van de oefenambitie, het nemen van aanvullende veiligheidsmaatregelen of een combinatie hiervan."

Twee weken geleden meldde Defensie nog dat twee militairen gewond waren geraakt in Duitsland tijdens de grootste oefening van de landmacht dit jaar. Dat gebeurde toen een Boxer-pantserwielvoertuig en een Fennek-verkenningsvoertuig op elkaar botsten.