Landbouwminister Jaimi van Essen staat honderd procent achter stikstofpakket en noemt BBB-kritiek 'een beetje onzin'

Landbouwminister Jaimi van Essen is ervan overtuigd dat het vrijdag gepresenteerde stikstofpakket Nederland weer van het stikstofslot gaat halen. Met de plannen wil het kabinet de vergunningverlening voor onder meer woningbouw, infrastructuur en de verduurzaming van boerenbedrijven weer op gang brengen. In Café Kockelmann op NPO 2 licht Van Essen de maatregelen toe.

Jarenlang strandden stikstofplannen bij de rechter of ontbrak er politiek draagvlak. Volgens Van Essen is het tijd voor een andere aanpak. "Volgens mij zijn mensen in het land inmiddels wel stikstofmoe", zegt de 34-jarige minister. "Mensen willen weer ruimte en daarom hebben we vandaag een maatregelpakket gepresenteerd."

Café Kockelmann gemist? Luister de uitzending hier terug als podcast:

Kritische depositiewaarde

Een van de belangrijkste wijzigingen is het schrappen van de veelbesproken kritische depositiewaarde (KDW), die jarenlang het uitgangspunt vormde van het stikstofbeleid. In plaats daarvan kiest het kabinet voor uitstootdoelen. De landbouw moet de stikstofuitstoot met 42 tot 46 procent terugdringen. "Dat is een bewegend doel gebleken. Het is heel moeilijk om ondernemers die echt wel willen verduurzamen af te rekenen op iets wat beweegt. Daarvan hebben we gezegd: dat gaan we niet meer doen."

Boeren krijgen meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij hun uitstoot verminderen. Via een landelijk meetnetwerk van het RIVM wordt vervolgens vastgesteld hoeveel stikstof daadwerkelijk wordt uitgestoten. "Het concept, dat ik van mijn voorganger heb overgenomen, heet doelsturing. Dat betekent dat de boer zelf kan kiezen wat hij doet en ook gaat meten op zijn bedrijf hoeveel die reduceert." Over de controle op de metingen wordt nog gesproken. "Ik vind het mooie hiervan dat we boeren weer aanspreken op hun ondernemerschap."

Bufferzones van 1 kilometer

Daarnaast komen rond vijftien kwetsbare Natura 2000-gebieden bufferzones van één kilometer. In die gebieden moeten de grootste stikstofreducties worden gerealiseerd, terwijl elders juist meer ruimte moet ontstaan voor economische ontwikkeling. "Dit kabinet kiest er heel gericht voor om de maatregelen die we nemen te zetten op de gebieden waar je het meeste te doen hebt. Dat is bij die kwetsbare natuur. Zodat je in andere delen van het land ook ruimte overhoudt, bijvoorbeeld voor hoogproductieve landbouw."

Van Essen verwacht niet dat de plannen opnieuw door de rechter worden afgeschoten. "De rechter wil graag dat de boer geborgd is. Dat houdt in dat we dingen netjes in de wet regelen, er geld tegenover hebben staan om een programma te draaien en uiteindelijk te zorgen dat de natuur herstelt. Dat is precies wat in het maatregelpakket zit."

Het pakket bevat ook een zogenoemde noodrem. In 2035 wordt bekeken of de doelen zijn gehaald. Zo niet, dan kan het kabinet aanvullende maatregelen nemen. Van Essen verwacht echter niet dat dat nodig zal zijn. "Wij presenteren nu dit pakket, dat telt op tot de doelen. De kans dat we die noodrem gaan gebruiken, acht ik nihil."

BBB

BBB reageerde fel op de plannen en spreekt van "een frontale aanval op de Nederlandse landbouw". Volgens Tweede Kamerlid Caroline van der Plas zet het kabinet alsnog aan op een halvering van de veestapel. Van Essen verwerpt die kritiek. "Dat vind ik een beetje onzin. We hebben negen miljard om in die zones ook boeren door te laten ontwikkelen. Dan is het niet zo dat niemand daar meer een bedrijf kan hebben. Sterker nog: je kan daar biologisch boeren. Je kunt allerlei manieren kiezen. Dus ik herken me niet in het verhaal van mevrouw Van der Plas."