NAVO-topman Rutte 'speelt meester Mark' in Washington: 'Hij gaf Trump een lesje'

NAVO-chef Mark Rutte heeft tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis geprobeerd de verhoudingen met de Amerikaanse president Donald Trump te verbeteren. Volgens Amerika-deskundige Willem Post pakte Rutte dat aan met een opvallende strategie waarin hij benadrukte wat Europese NAVO-bondgenoten al bijdragen.

Tijdens het bezoek aan Washington sprak Rutte onder meer over de inzet van Europese landen binnen de NAVO en de steun aan Amerikaanse operaties. Volgens Trump-critici staat de relatie met de NAVO al langer onder druk, maar Rutte probeerde die spanning juist te verminderen door de samenwerking te benadrukken.

In Goedemorgen Nederland reageert Amerika-deskundige Willem Post op de aanpak van de NAVO-baas. Hij spreekt van een duidelijke strategie van Rutte richting Trump. "Het was meester Mark die uitlegde dat Europese landen en Canada wel degelijk heel veel meer betalen sinds Trump aan de macht is gekomen. Dus daar kon Trump natuurlijk niet tegenin. Hij probeerde het af en toe wel. Maar dan zei Rutte bijvoorbeeld: 'Kijk eens naar Duitsland. Die hebben de defensie in tien jaar tijd verdubbeld. En kijk eens naar landen als Polen. Kijk eens naar Nederland, hoe de defensiebegroting omhoog is gegaan.' Dus ja, het was echt meester Mark die een lesje gaf."

Volgens Post had het gesprek tussen Rutte en Trump 'iets weg van een sketch uit een soort cabaret'. "Gouden letters, dat vindt Trump natuurlijk prachtig. Zover moet je dus gaan als NAVO-baas om de boel bij elkaar te houden."

Stevige gesprekken

Toch blijft de vraag of deze aanpak voldoende is om de spanningen structureel weg te nemen. Volgens Post is het gevaar niet meteen verdwenen dat de Verenigde Staten zich verder zouden terugtrekken uit de NAVO. "Tot nu toe heeft Rutte het een en ander bereikt. En zeker natuurlijk vorig jaar ook in Den Haag, toen even het idee ontstond van: nou, Trump komt helemaal niet naar Den Haag toe bij die NAVO-top."

Tijdens het bezoek verliepen de gesprekken stevig, onder meer toen het over de rol van Europese NAVO-bondgenoten bij operaties rond Iran ging. Trump uitte daarbij kritiek, waarop Rutte volgens Post direct reageerde met cijfers. "Ik moet er gelijk wel bij zeggen dat Trump de opmerking maakte van: 'Ja, als jij hier niet was geweest, Mark, dan had ik niemand van de NAVO ontvangen. Want ik ben eigenlijk best wel boos. Want jullie hebben ons ook niet echt gesteund in de oorlog met Iran. Dat is toch eigenlijk verraad van je bondgenoten.' Waarop Mark Rutte direct zei: 'Ja, maar toch wel zo'n 5000 vluchten zijn er uiteindelijk ook vanuit Europa, met Amerikaanse vliegtuigen van NAVO-bases opgestegen naar Iran. Dus we hebben echt wel ons best gedaan.'"

Volgens Post laat het gesprek vooral zien hoe ingewikkeld de NAVO-verhoudingen momenteel zijn, met een Amerikaanse president die kritisch blijft op de bondgenoten. "Het was wat dat betreft wel een beetje heen en weer. Het gaat allemaal om de top in Ankara begin juli, om ook daar weer de boel bij elkaar te houden."

Hij vat de onderliggende boodschap van Rutte richting Trump als volgt samen: "Hij laat zien: 'Meneer de president, Amerika kan de wereld niet alleen beheersen. Je hebt echt je bondgenoten van de NAVO nodig.' Kijk eens hoeveel moeite je met Iran hebt. Dat heeft hij natuurlijk niet letterlijk gezegd, maar toch."