Zorgen om manosfeer onder jongeren: 'We zien het al onder de twaalf jaar'

Het aantal jongens en jongvolwassenen dat beïnvloed wordt door de zogenoemde manosfeer en daardoor grensoverschrijdend gedrag vertoont, neemt toe. Dat stelt forensisch behandelaar Larissa Hoogsteder, die waarschuwt voor een groeiende online invloed van vrouwonvriendelijke en radicale denkbeelden.

Hoogsteder legt eerst uit wat het begrip manosfeer precies inhoudt. "Je kunt het zien als een online gemeenschap die bestaat uit verschillende stromingen. Het gaat over mannelijkheid, geld verdienen, status, relaties tussen mannen en vrouwen en hoe je het beste kunt daten. Daarbinnen zijn er substromingen die veel meer gaan over zelfontwikkeling en zelfverbetering. Hoe kan ik aantrekkelijker worden, meer gespierd, hoe kan ik ervoor zorgen dat ik meer geld kan verdienen?"

"Maar er zijn ook stromingen die extreme opvattingen propageren en proberen die bij anderen over te brengen", waarschuwt ze. "Dan gaat het over vrouwonvriendelijke opvattingen, maar het kan ook gaan over discriminerende opmerkingen ten opzichte van homoseksuelen en transgenders. Soms komt het ook voor dat het gaat over discriminatie van mensen met een specifieke etnische afkomst."

De zorgen over de omvang nemen toe. Uit onderzoek van forensische instellingen blijkt dat een groot deel van de jongeren hiermee in aanraking komt. "Er is net een onderzoek uit over hoe dat er op scholen op dit moment voor staat. Docenten geven daarin aan dat 76 procent beïnvloed wordt. En we zien dat ook binnen de forensische setting gebeuren. Daarbij maakt het natuurlijk heel erg uit hoe groot die beïnvloeding is. Maar op het moment dat het kan leiden tot grensoverschrijdend gedrag, in allerlei vormen, wordt het heel zorgelijk."

Tekst gaat verder onder X

Ook de leeftijd waarop jongeren beïnvloed worden, baart zorgen. "We zien dat vanaf twaalf jaar. Maar we zien zelfs dat die beïnvloeding al onder de twaalf jaar plaatsvindt. Andrew Tate is degene die ervoor gezorgd heeft dat de manosfeer nog veel zichtbaarder is geworden, dat er veel meer volgers zijn gekomen en dat die beïnvloeding heel groot is geworden."

Geweldsincidenten

Volgens Hoogsteder kan die online beïnvloeding uiteindelijk doorwerken in gedrag buiten het internet. "Dat kan gaan over geweldsincidenten, zowel tegen vrouwen als tegen mannen. Het gaat ook over het idee dat je het niet meer pikt dat je met disrespect behandeld wordt en dat je dan moet laten zien dat je een man bent. Maar het kan ook gaan over vormen van cybercriminaliteit."

Ze benadrukt dat de manosfeer zelden de enige oorzaak is van problematisch gedrag. "Het gaat om mensen bij wie al meerdere risicofactoren spelen. De manosfeer versterkt dat. Het is dus niet zo dat de manosfeer de enige oorzaak is."

Ook over de mechanismen achter de aantrekkingskracht van de manosfeer is Hoogsteder duidelijk. "Natuurlijk gaat het over te weinig erkenning en te weinig gezien worden, waardoor je makkelijker beïnvloedbaar bent en erbij wilt horen. Maar we zien ook bij een grote groep dat het juist gaat om een zoektocht naar succes. Het kan gaan om financiële problemen. Ik wil meer geld hebben, ik wil er aantrekkelijker uitzien. En vervolgens komen ze steeds meer in aanraking met vrouwonvriendelijke opvattingen die zo zorgelijk kunnen zijn."

In de studio wordt de ontwikkeling met verbazing aangehoord, onder meer door comedian Jandino Asporaat. "Het gaat vaak om een enorme leegte. Deze jongens zijn eigenlijk op zoek naar liefde. Hoeveel aandacht geven we aan die kleine jongetjes voordat ze uiteindelijk vatbaar worden voor dit gedrag en zichzelf zo gaan uiten?”

Ook Tom Egbers reageert op de omvang van het fenomeen. "Hier gaat wel een wereld voor me open. Je weet wel dat het bestaat, maar je denkt: het valt wel mee. De omvang ervan verrast me."

Hoogsteder waarschuwt dat de gevolgen serieus kunnen zijn als de beïnvloeding doorslaat. "Op het moment dat je vindt dat de man de baas is en dat er geen sprake zou zijn van geweld als een vrouw de man maar gehoorzaamt, dan zijn dat overtuigingen die ervoor zorgen dat je sneller geweld gaat gebruiken."