Econoom waarschuwt voor hoge prijzen, ondanks akkoord VS-Iran: 'De echte klap komt nog'

De blokkade van de Straat van Hormuz lijkt ten einde te komen, maar dat betekent niet dat de Nederlandse consument opgelucht adem kan halen. Volgens economisch journalist Martin Visser werkt de economische schade nog maanden door in de prijzen. "Een deel van de schade is al berokkend. Mensen gaan hier heel veel last van krijgen."

Sinds de coronaperiode heeft de wereldeconomie het niet zo zwaar te verduren gehad als op dit moment. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz is de wereldwijde oliehandel stil komen te liggen, evenals de handel in andere belangrijke goederen.

Dat de zeestraat vrijdag naar alle waarschijnlijkheid weer opengaat, wil niet zeggen dat de prijzen in Nederland op hetzelfde niveau blijven. De benzineprijs aan de pomp daalt al lichtjes, maar Visser waarschuwt in Goedemorgen Nederland dat de prijzen voor allerlei goederen de komende maanden nog flink gaan oplopen.

Hij is ervan overtuigd dat de economische klap voor Europa meevalt, maar "dat de mensen veel last gaan krijgen van de stijgende prijzen. Een vliegticket is al veel duurder en de komende maanden gaan we zien dat voedingsmiddelen in de supermarkt ook veel duurder gaan worden. Dat moet nog gebeuren, er zit al het één en ander in de pijpleiding."

De hoop is dat als het akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran standhoudt, het uiteindelijk bij deze schade blijft. "Alleen gaan we dus een deel van wat in de pijpleiding zit nog gewoon krijgen. Ondernemers hebben in moeten kopen tegen hogere energieprijzen en ze produceren ook tegen die hogere prijzen. Verpakkingen zijn duurder, kunstmest ook, evenals transport. Tel het maar op. Met vertraging komt dat in de economie terecht."

Zorgen voor ondernemers

Voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland Marijke Vuik maakt zich grote zorgen over de komende maanden. "We hebben een paar jaar geleden een hele hoge inflatiepiek gehad. Nu is de voorspelling niet dat het die kant opgaat, maar alsnog is de inflatie behoorlijk hoog. De kosten voor ondernemers stijgen weer enorm en de verkoopprijzen kan je nooit volledig doorberekenen. Een gedeelte wordt wel doorberekend, maar je kan nooit alle prijsverhogingen één op één doorberekenen aan de consument."

Visser voegt toe dat het per bedrijfstak enorm verschilt welke ruimte ondernemers hebben om prijsstijgingen door te berekenen. "Bij kleine ondernemers is het misschien wat lastiger. Al zijn er ook voorbeelden, net als bij de vorige inflatiegolf van 2022, dat de grote bedrijven meer dan de kostenstijging hebben doorberekend. De welbekende graaiflatie."

'In Azië is schade het grootst'

De gestokte olievoorraad was de grootste zorg voor de wereldeconomie, maar de uiteindelijke schade lijkt voor ons dus mee te vallen. "In Azië is de schade het grootst. Heel veel armere Aziatische landen zijn echt in een noodtoestand terechtgekomen. Australië heeft overigens ook extreem weinig voorraden en kampt met fysieke tekorten. Voor Europa waren de voorraden groot genoeg en hadden we alleen last van de stijgende prijzen."

Als de Straat van Hormuz opnieuw opent voor de wereldwijde zeevaart, dan "komt er met vertraging weer verlichting aan", aldus Visser. "Het duurt even voordat de boel weer op gang komt."

Het hangt er ten eerste vanaf of de schepen vrijdag echt gaan varen. "Waarschijnlijk niet", is hij stellig. "De verzekeraars moeten dit eerst willen verzekeren. Daarnaast is het de vraag of de gelegde zeemijnen zijn opgeruimd." Er liggen ook nog een paarhonderd schepen voor anker, "dus het is ook een logistieke operatie".