WOZ-waarde Nederlandse woningen stijgt fors, OZB mogelijk ook omhoog: 'Een melkkoe? Laten we ook de positieve kanten benadrukken'

De gemiddelde WOZ-waarde van een Nederlandse woning is dit jaar gestegen naar 439.000 euro, een toename van 10,3 procent ten opzichte van vorig jaar (398.000 euro), meldt het CBS. Dat heeft waarschijnlijk gevolgen voor de onroerendezaakbelasting (OZB) die gemeenten heffen. "Een melkkoe? Laten we ook de positieve kanten benadrukken", zegt financieel journalist en econoom Martin Visser.

De WOZ-waarde steeg voor het elfde jaar op rij en nam harder toe dan in de twee voorgaande jaren, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat de waarde jaarlijks vaststelt. Wel is de stijging kleiner dan in 2023, toen de WOZ-waarde met ruim 16 procent toenam.

Gemeenten gebruiken de WOZ-waarde om de hoogte van verschillende belastingen en heffingen te bepalen. De waarde volgt de prijsontwikkeling van bestaande koopwoningen, maar met een jaar vertraging. De WOZ-waarde voor 2026 is daarom gebaseerd op de woningwaarde van 1 januari 2025. Gemeenten kijken daarbij onder meer naar verkoopprijzen van vergelijkbare woningen. Ook sloop, nieuwbouw en veranderingen in de woningvoorraad spelen een rol.

De stijging van de WOZ-waarde betekent niet automatisch dat de OZB met hetzelfde percentage omhooggaat, benadrukt Visser. "Maar in veel gemeenten is dat helaas wel zo. Die twee zijn aan elkaar gekoppeld. Voor veel gemeenten is de OZB een ongelooflijk belangrijke inkomstenbron. We halen er in Nederland 3,2 miljard euro mee op. Gaat de waarde van je huis omhoog, dan is in veel gemeenten het gevolg dat ook de OZB stijgt."

OZB een melkkoe?

Volgens de econoom is het goed te verklaren dat gemeenten de stijgende WOZ-waarde gebruiken om de OZB te verhogen. "Een melkkoe? Ja, dat is aan de ene kant waar. Aan de andere kant kun je zeggen: het is een van de weinige belastingen van de gemeente waarmee ze allerlei publieke voorzieningen kunnen betalen. Dus laten we ook de positieve kant benadrukken."

Burgemeester van Gouda Pieter Verhoeve is het met Visser eens. In zijn gemeente steeg de WOZ-waarde zelfs met 12 procent, waardoor ook daar de OZB waarschijnlijk omhooggaat. "De vraag voor mij is: wat krijg je ervoor terug? De wegen moeten worden onderhouden en die prijzen stijgen ook. Evenementen worden duurder, scholen moeten worden gebouwd, dat stijgt ook in prijs. We leveren er veel voor terug tegen een prijs die de markt niet altijd kan halen. Ik denk dat wij een goede publieke sector hebben en die mag ook wat kosten."

"En we hebben er als gemeenten de afgelopen vijftien jaar tig taken bij gekregen en de enige knop waar we aan kunnen draaien is de OZB", aldus Verhoeve. Visser wijst er bovendien op dat niet iedere gemeente dezelfde keuze maakt. "Er zijn ook gemeenten die de OZB niet met hetzelfde percentage laten stijgen als de WOZ. Sommige gemeenten verlagen zelfs het tarief iets, omdat de woningprijzen harder stijgen dan zij aan OZB willen binnenhalen."

'Beleggen met een huis, daar heb ik moeite mee'

Hoewel veel huiseigenaren blij zijn als hun woning meer waard wordt, adviseert Visser om daar niet te veel waarde aan te hechten. "Beleggen met een huis, daar heb ik altijd wat moeite mee. Een huis koop je om in te wonen. Dat is wel belangrijk om te benadrukken, omdat mensen zich soms gek laten maken doordat je ook vermogenswinst kunt boeken."

"Laten we het nuchter houden: je koopt een huis om in te wonen en neem ook op die manier beslissingen over je huis. Kun je het betalen? Woon je er met plezier? Is het een mooie straat?"

Toch erkent hij dat een hogere WOZ-waarde ook iets prettigs heeft. "Als ik de WOZ-waarde binnenkrijg, heb ik altijd mixed feelings. Ik denk ook: 'Zo! Op papier ben ik rijker geworden'. Tegelijkertijd weet ik ook dat de aanslag gaat komen. Het heeft altijd een dubbel gevoel, de actuele waarde van je huis."

Laren hoogste WOZ

In alle gemeenten nam de WOZ-waarde toe. Vorig jaar daalde deze nog in vier gemeenten. De gemiddelde WOZ-waarde steeg het sterkst in het Groningse Pekela. Daar nam deze met 19 procent toe tot 254.000 euro.

In het Noord-Hollandse Laren was de gemiddelde WOZ-waarde met 993.000 euro opnieuw het hoogst. Ook in Bloemendaal en Blaricum lag de gemiddelde woningwaarde dicht bij de miljoen euro. In het Limburgse Heerlen was de gemiddelde WOZ-waarde met 238.000 euro het laagst.

Op provinciaal niveau steeg de gemiddelde WOZ-waarde, net als vorig jaar, het sterkst in Limburg: met bijna 11,9 procent tot 348.000 euro. Utrecht blijft de provincie met de hoogste gemiddelde WOZ-waarde: 534.000 euro.