Nederland wil binnen vier jaar onafhankelijker worden van de Verenigde Staten: 'Maar Amerika blijft belangrijke bondgenoot'

Het kabinet wil over vier jaar, samen met Europese bondgenoten, een plan in gang hebben gezet om de afhankelijkheid van de Verenigde Staten voor de veiligheid van het Nederlandse grondgebied sterk te verminderen. "Dat is niet alleen iets wat wij willen, maar ook iets wat Amerika van ons vraagt. We hebben veel te lang op de Verenigde Staten geleund voor onze veiligheid", stelt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen.

"We kunnen heel grote stappen zetten op het gebied van defensie-investeringen en door goed samen te werken met de landen om ons heen", verklaart de CDA-bewindsman in Goedemorgen Nederland. "Dat is ook mijn taak: zorgen dat de samenwerking met de landen om ons heen goed verloopt."

Berendsen heeft zijn internationale veiligheidsstrategie gepresenteerd. Strategische capaciteiten, zoals inlichtingenvoorziening en verdediging tegen ballistische raketten, moeten steeds vaker gezamenlijk binnen Europa worden ontwikkeld. Daarbij blijft samenwerking met de VS belangrijk om te voorkomen dat er tijdelijke tekorten ontstaan.

De tekst gaat verder onder de X.

Daarnaast moet de Europese defensie-industrie binnen vier jaar in staat zijn om de belangrijkste conventionele wapensystemen zelf te produceren of deze in ontwikkeling te hebben. Ook onderzoekt Nederland verdere samenwerking met Frankrijk op nucleair gebied, binnen de kaders van het internationale non-proliferatieverdrag.

De strategie van Berendsen sluit aan bij eerdere NAVO-afspraken waarbij Europese landen hun defensie-uitgaven verhogen naar 3,5 procent van hun economie in 2035. Verder wil het kabinet kritieke infrastructuur, zoals kabels en leidingen in de Noordzee, beter beschermen tegen sabotage en de afhankelijkheid van landen als China voor strategische grondstoffen verminderen.

'Ik ben optimistisch'

Presentator Wieger Hemmer stelt dat Europa niemand kan vertrouwen: Rusland niet, China niet en nu ook Amerika niet meer. "Ik ben iets optimistischer", reageert Berendsen. "We kunnen in Europa veel voor elkaar krijgen. De Verenigde Staten zijn nog steeds een belangrijke bondgenoot binnen de NAVO en dat blijft ook zo. Wel wordt van ons verlangd dat we meer verantwoordelijkheid nemen voor onze eigen veiligheid. We werken goed samen met internationale partners in de wereld."

Veiligheid is een steeds grotere taak voor de minister van Buitenlandse Zaken geworden. "Het is een prioriteit voor mijn ministerie. Dat betekent dat ik er volop mee bezig ben en dat ik middelen inzet voor samenwerking met de landen om ons heen, maar dat doen we natuurlijk samen met de minister van Defensie."

Lastig parket

De Amerikaanse president Donald Trump heeft dit schaakspel versneld, ziet financieel journalist Martin Visser. "Hij verbindt de thema's economie en defensie met elkaar. Toen hij vorig jaar een handelsoorlog ontketende, zag je dat wij in Europa voorzichtig moesten zijn met ons economische antwoord, omdat we wisten dat hij de NAVO-kaart zou gaan spelen. Dat brengt ook de Nederlandse politiek in een lastig parket."

Het kabinet trekt structureel 19,6 miljard euro extra uit voor Defensie. "Dat leidt tot discussie over andere onderdelen van de begroting, bijvoorbeeld de sociale zekerheid, waarop fors wordt bezuinigd. Er worden harde keuzes gemaakt."