Jonge boeren: huidige stikstofplannen onvoldoende voor onze steun

De jonge boeren steunen de stikstofplannen van het kabinet zoals die nu bekend zijn niet. Dat zegt voorzitter Gerben Boom van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) in het radioprogramma Sven op 1. "Er zijn een heel aantal dingen waar ik nog geen duidelijkheid over heb en ook nog niet op papier heb gezien. Dat wachten wij af."

Het kabinet heeft meerdere keren aangekondigd nog voor het zomerreces met een omvangrijk stikstofpakket te komen. Naar verwachting worden de plannen vrijdag gepresenteerd. Wat die precies inhouden, is nog niet bekend, al is er in de media al het nodige over naar buiten gebracht.

Zo zouden er strengere stikstofregels komen voor gebieden rond kwetsbare natuur, mogelijk in de vorm van zogeheten zoneringsgebieden. Ook wordt gedacht aan uitstootplafonds voor bedrijven en strengere eisen voor de veehouderij, waaronder beperkingen voor het aantal dieren per hectare, de zogeheten GV1-norm.

Tegelijkertijd wil het kabinet de vergunningverlening voor woningbouw en infrastructuur vlot trekken door de regels voor kleinere projecten te versoepelen.

Boom heeft als voorzitter van de jonge boeren eens per week contact met minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66). "Zowel op het ministerie als aan de telefoon. We hebben elkaar in korte tijd wel leren kennen. We onderhandelen niet."

Volgens Boom draait het in de kabinetsplannen om het vinden van een balans tussen het oplossen van het stikstofprobleem en het creëren van ruimte voor boeren, de industrie en de bouw. "Het zijn allemaal verschillende wetten waar ook afzonderlijk over gestemd moet worden in de Tweede Kamer. Maar uiteindelijk gaat het er ook om dat we een pakket hebben dat standhoudt bij de rechter en dat boeren ook perspectief en rechtszekerheid geeft."

Een van de maatregelen is de zogeheten GV1-norm, die het aantal koeien per hectare begrenst. Het zou gaan om een gemiddelde van 2,1 tot 2,6 koe per hectare. "De belangrijke vraag die hierboven ligt is: welk probleem ga je oplossen met grondgebondenheid. Voor het kabinet, zoals in de plannen die gisteren naar buiten zijn gebracht, gaat het om stikstof. Je koppelt het aantal dieren per hectare aan stikstof. En wat ons betreft is de enige logische manier om grondgebondenheid ergens aan te koppelen, waterkwaliteit. Niet stikstof", zegt Boom.

Steun jonge boeren onzeker

Hij kan nog niet zeggen of hij de kabinetsplannen uiteindelijk zal steunen. "Er zijn een heel aantal dingen waar ik nog geen duidelijkheid over heb en ook nog niet op papier heb gezien. Dat wachten wij af. Volgende vrijdag is daar een heel belangrijk moment."

Mogelijk bevat het pakket ook een voorstel voor een generieke korting op dierrechten om de stikstofuitstoot terug te dringen. Dat zou betekenen dat veehouders in een bepaalde regio of sector verplicht hun veestapel met een vastgesteld percentage moeten verkleinen als vrijwillige opkoopregelingen onvoldoende resultaat opleveren.

Luister dit gesprek terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Boom: "Als het gaat om de generieke korting, als het gaat om de invulling van grondgebondenheid middels stikstof en als het gaat om het niet invullen van het handelingsperspectief, dan zijn dat voor ons cruciale punten om dit plan positief of negatief te beoordelen."

Op basis van wat Boom in de media over de plannen heeft gelezen, is hij nog niet overtuigd. "Nee, nog niet. Het is nog geen totaalpakket. Ik heb ook nog nergens zwart op wit gezien dat PAS-melders en interimmers (veehouderijen die sinds 2004 wel een milieuvergunning hebben gekregen om uit te breiden, maar nooit de vereiste Natuurbeschermingswetvergunning hebben aangevraagd of gekregen, red.) gelegaliseerd gaan worden. Dat wacht ik af. Wat mij betreft is dit onvoldoende om onze steun te krijgen."

"Als een PAS-melder of interimmer geen vergunning krijgt, kan die ook geen stappen zetten om te verduurzamen. Het is cruciaal, als je die groep wil meenemen in verduurzaming, dat je ze rechtszekerheid geeft", aldus Boom.

Wat de jonge boeren betreft is het ook cruciaal dat de kritische depositiewaarde uit de wet verdwijnt. Die bepaalt de maximale hoeveelheid stikstof die de natuur kan verdragen zonder dat de kwaliteit achteruitgaat. "Voor ons is de rekenkundige ondergrens invoeren op 0,5 mol, maar eigenlijk op 1 mol, heel belangrijk, een cruciale voorwaarde", zegt hij over steun voor de kabinetsplannen.

Randvoorwaarden

"Wat ons betreft begint volgende week de brief met de zin: met het maatregelenpakket dat u dadelijk gaat lezen in de brief, gaan we de vergunningverlening lostrekken, gaan we PAS-melders en interimmers legaliseren, gaan we ervoor zorgen dat de rekenkundige ondergrens ingevuld wordt, gaan we de kritische depositiewaarde uit de wet halen en gaan we ervoor zorgen dat er uiteindelijk handelingsperspectief ontstaat voor jonge boeren en tuinders. Dat zijn onderwerpen die randvoorwaardelijk zijn om uiteindelijk tot een goed stikstofplan te komen", zegt de NAJK-voorzitter.

Een soortgelijke oproep deed LTO-voorzitter Ger Koopmans onlangs in Buitenhof. "Dan is het een breed gedragen iets", reageert Boom. "Jarenlang hebben we dit tegen het kabinet en voorgaande kabinetten gezegd. Ik hoop dat de combinatie van maatregelen leidt tot vergunningverlening, want dat hebben we gewoon nodig in Nederland."