Nederland verliest met Wim T. Schippers een unieke tv-maker: 'Het is snakken naar mensen zoals hij'

Televisiemaker, kunstenaar en stemacteur Wim T. Schippers is op 83-jarige leeftijd overleden. In reacties wordt hij geroemd om zijn ongrijpbare, ontregelende en vaak grensverleggende werk, waarmee hij decennialang de Nederlandse kunst en televisie beïnvloedde.

Schippers groeide uit tot een van de meest eigenzinnige makers van Nederland, met baanbrekende programma’s als Hoepla, De Fred Haché Show en De Lachende Scheerkwast. Ook als stem van Ernie in Sesamstraat drukte hij een blijvende stempel op de Nederlandse cultuur.

Sportjournalist Tom Egbers noemt het overlijden van Schippers een groot verlies. "Ik was echt verdrietig toen ik het hoorde. Hij heeft in mijn leven bijna altijd een rol gespeeld, vanaf het moment dat ik puber was. En ik vond hem geweldig."

Egbers typeert Schippers als iemand die bewust tegen de stroom in ging. "Hij was ontregelend, anti-autoritair. Wat, wanneer je opgroeit, natuurlijk erg aantrekkelijk is. Hoepla, een fragment dat je net zag met de eerste naakte vrouw met een krant voor haar borsten, nog van Trouw – de christelijke krant natuurlijk. Hij plaagde, hij was gezagsondermijnend eigenlijk. En dat was allemaal razend aantrekkelijk en leuk."

Volgens hem was Schippers niet alleen televisiemaker, maar een veel breder cultureel fenomeen. "Hij deed ook strips, televisie en beeldende kunst, waar hij belangrijk voor is geweest en zal blijven. Dit is echt een groot kanon in de Nederlandse kunstwereld."

Ophef

Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur van het Beeld & Geluid Museum, benadrukt de artistieke betekenis van Schippers. Volgens hem gebruikte Schippers alle media als speelveld. "Wim T. Schippers waar we het over hebben: dat is een kunstenaar. Een kunstenaar die televisie als zijn grootste galerie gebruikte. En ook de radio begreep: daar kan ik mijn spulletjes kwijt, daar kan ik dingen laten zien. En dus speelde hij met alles wat er in de maatschappij speelt. En dat is geweldig."

De impact van zijn werk was groot, juist omdat het vaak weerstand opriep. Zo ontstond ophef en werden Kamervragen gesteld na een sketch in de Barend Servet Show. "Dit is toch briljant? Ja, sorry, maar dit is echt kunst met een grote K. Dat werd niet door iedereen zo begrepen. Een dame die opstond, enorm veel opzeggingen, Tweede Kamer-vragen erover. Hoe kan dit? Hoe kan die publieke omroep betaald worden? En toch is dit briljant in al zijn opzichten", vindt Van Nispen.

Volgens hem was die ophef precies wat Schippers voor ogen had. "Hij maakte adynamische kunst: het moest saaiheid en voorspelbaarheid doorbreken. En er moest over gesproken worden. Hij was juist blij en opgewonden als er ophef ontstond. Dat was wat hij wilde: mensen aanzetten tot nadenken."

"Hij kwam uit de fluxusbeweging. Die speelde met de vraag: waarom moet kunst hoogdravend zijn? Waar hij mee speelde was steeds conventies doorbreken. Kunst moet je raken, je aanzetten tot denken, je geest openen."

Ook zijn taalkundige invloed blijft volgens hem zichtbaar. "Die 'T' is trouwens ook leuk. Je had Willem O. Duys, een beroemde presentator. Op een gegeven moment werd Wim Schippers bevraagd: 'Maak er dan Wim T. Schippers van.' Dat is gewoon spelen."

Perfectie in imperfectie

De invloed van Schippers reikte verder dan televisie alleen. NPO Radio 2-dj Tim op het Broek noemt hem een belangrijke inspiratiebron voor de radio. "Dat hij overal vraagtekens bij stelde, bij iedere vorm van het format. Alles wat eigenlijk heilig is in de hele radiowereld, dat zorgde hij ervoor dat dat betwist werd. Hij stelde overal vragen bij."

Over zijn werkwijze zegt Op het Broek: "Hij heeft er echt voor gezorgd dat je die vierde wand omlaag kon trekken op zender. En dat als er iets fout ging, dat dat juist heel mooi kan zijn. Hij zag het perfecte in het imperfecte."

Schippers overleed op 10 juni in Amsterdam. Hij wordt in besloten kring begraven.