Arie Boomsma waarschuwt voor TikTok-trend looksmaxxing: 'Mannen moeten mannelijkheid laten zien die kwetsbaar is'
Looksmaxxing, een trend op sociale media waarbij jongeren soms ver gaan om hun uiterlijk te verbeteren en zelfs met een hamer op hun gezicht slaan, doet de wenkbrauwen fronsen. Televisiepresentator en fitnessondernemer Arie Boomsma maakt zich zorgen. "Ik denk dat alle mannen een verantwoordelijkheid hebben om een mannelijkheid te laten zien die ook kwetsbaar is."
Looksmaxxing is een trend waarbij mensen bewust proberen hun uiterlijk zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Dat doen ze bijvoorbeeld door te sporten, gezonder te eten, meer aandacht te besteden aan huidverzorging, hun kapsel aan te passen of hun kledingstijl te verbeteren. De trend is vooral populair op sociale media als TikTok en Instagram, waar veel video's circuleren met tips om er beter uit te zien. Soms gaat looksmaxxing verder en kiezen mensen ook voor cosmetische ingrepen om hun uiterlijk te veranderen.
Jongeren die daar geen geld voor hebben of geen zin in hebben, experimenteren soms met omstreden of zelfs gevaarlijke technieken, zoals bonesmashing: het herhaaldelijk slaan op delen van het gezicht in de hoop de kaaklijn of gezichtsstructuur te veranderen. Voor dergelijke methoden bestaat geen wetenschappelijk bewijs en deskundigen waarschuwen dat ze juist blijvende schade kunnen veroorzaken.
"Onze generatie heeft hier al snel een moreel oordeel over. Ik denk dat het veel belangrijker is om te proberen te begrijpen waarom dit gebeurt", begint Boomsma in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Looksmaxxing onderscheidt zich volgens hem in twee technieken. "Het begint met softmaxxing, dat heel erg dicht tegen gezond leven aan zit. Zorgen dat je goed slaapt, dat je gezond eet, dat je traint."
"Maar dan komt een grijs gebied. Mensen gaan hun tanden bleken of kleine chirurgische ingrepen laten doen. En dan heb je de hardmaxxing. Dat is proberen je uiterlijk te veranderen door bonesmashing. Met een hamer of ander hard object slaan ze op hun jukbeenderen in de hoop dat het gezicht wat meer vierkant wordt."
Door langdurig op het gezicht te slaan ontstaan zwellingen, waardoor het gezicht tijdelijk breder lijkt. Het is niet de bedoeling om botten te breken. "Maar er zullen vast voorbeelden zijn dat mensen hun botten wel breken", zegt Boomsma. "Het is hoe dan ook heel erg dom en gevaarlijk om zonder medische ervaring zoiets zelf te gaan doen."
Clichébeeld van de man
Het doel van bonesmashing is om het "clichébeeld van de man" te worden, denkt de fitnessondernemer. "Een gespierd lijf, vierkante kaken en ogen die goed openstaan en niet naar binnen liggen. Zo laten jongeren zichzelf ook beoordelen door anderen. Er zijn allerlei online forums waar ze op video kunnen vragen: 'Kun je mij beoordelen?' Allemaal in de hoop om het maatschappelijk beter te doen. Een betere kans op een goede carrière en een betere kans op succes bij de meiden of jongens."
Volgens Boomsma komt looksmaxxing voort uit diepgewortelde onzekerheid. Hij ziet de trend vooral terug in kringen van de manosfeer, online gemeenschappen waarin mannelijkheid, de positie van mannen en genderverhoudingen centraal staan. "In de manosfeer zit een soort angst voor de ontwikkeling van de vrouw en een diepe onzekerheid en eenzaamheid bij jongens. Ik denk dat we het daar over moeten hebben. Het is een maatschappelijk fenomeen waar dit een uitwas van is."
“In de manosfeer zit een soort angst voor de ontwikkeling van de vrouw en een diepe onzekerheid en eenzaamheid bij jongens. Ik denk dat we het daar over moeten hebben.”
Volgens Boomsma speelt dit ook in Nederland. "Ik ken hier geen voorbeelden van bonesmashing, maar wat wel veel gebeurt, is dat jongeren al op jonge leeftijd van alles in hun lichaam inspuiten. Dan heb je het over hormonen als testosteron. Ook over peptiden hoor je tegenwoordig heel veel. Peptiden kun je zien als bouwstenen van eiwitten, die je lichaam nodig heeft. Ze zitten al heel lang in crèmes, omdat ze voor een strakkere huid zouden zorgen. Maar je hebt ook peptiden die bedoeld zijn voor gewrichten en spieren en die helpen bij wondherstel."
Deskundigen waarschuwen inmiddels voor de medische risico's. Volgens Boomsma zijn het vooral tieners en jongvolwassenen die vatbaar zijn voor looksmaxxing. "Ik krijg heel veel vragen van ouders van jongens van 17, 18 en 19 jaar die deze kant opgaan. Ouders vinden bijvoorbeeld een naald op de slaapkamer. Ze maken zich natuurlijk zorgen."
"Als er wetenschappelijk bewijs is dat iets niet goed werkt, dan zijn wij rationeel genoeg om het niet te doen. Maar als er twee mensen zijn op social media tegen wie jij opkijkt omdat ze ook hele mooie auto's hebben, een bepaald uiterlijk en heel veel volgers, en die zeggen: 'Nee, dit werkt wel', dan lopen jongeren daar achteraan."
Rolmodellen nodig
Volgens Boomsma heeft verbieden weinig zin. "Iedere ouder weet dat verbieden vaak een taboe vergroot en dus de interesse. Ik denk dat, zoals met alles in het ouderschap, het belangrijk is om te proberen te begrijpen wat erachter zit. Je kunt ook kijken: het inspuiten van eiwitten en hormonen is het extreme, maar je kunt ook een paar stappen teruggaan. Wat is het doel? Wat zoek je eigenlijk? En kunnen we daar iets aan doen?"
“Ik denk dat alle mannen een verantwoordelijkheid hebben om een mannelijkheid te laten zien die ook kwetsbaar is.”
Hij denkt dat er ook mannelijke rolmodellen nodig zijn. "Het is zoeken naar gidsen voor man zijn. Hoe moet dat, man zijn? Ik denk dat alle mannen een verantwoordelijkheid hebben om een mannelijkheid te laten zien die ook kwetsbaar is. Je moet ook zeggen dat je hard moet werken voor dingen en niet moet zoeken naar een shortcut en een quick fix. Want dat is looksmaxxing. Ze willen een bepaald uiterlijk, maar ze zijn niet bereid om het leven te leven dat dat uiterlijk tot gevolg heeft."