Israël mogelijk achilleshiel van akkoord tussen VS en Iran: 'Netanyahu spartelt tegen, Trump is woest'

Israël kan de achilleshiel blijken van een vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran. "Netanyahu spartelt tegen", zegt Amerikakenner Willem Post in Goedemorgen Nederland op NPO 1. De Amerikaanse president Donald Trump zou zijn Israëlische ambtgenoot zelfs boos hebben toegesproken.

De Verenigde Staten en Iran sloten zondag een raamovereenkomst voor een duurzaam staakt-het-vuren, al is nog onduidelijk wat de exacte inhoud van de deal is. Volgens het Iraanse persbureau Mehr gaat het om een veertienpuntenplan, waarvan een "onmiddellijk" staakt-het-vuren en de heropening van de Straat van Hormuz in ieder geval onderdeel uitmaken. Ook zouden sanctieverlichtingen voor Iran op tafel liggen.

De overeenkomst kan een belangrijke stap richting vrede betekenen, maar succes is nog niet verzekerd. Een van de mogelijke struikelblokken is Israël. Iran stelde dinsdag dat de Verenigde Staten ervoor verantwoordelijk zijn dat Israël zijn aanvallen op Libanon beëindigt. De deal tussen Washington en Teheran omvat ook Libanon, maar Israël was geen partij bij de overeenkomst en is vooralsnog niet van plan zijn troepen uit het land terug te trekken.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft in gesprekken met zijn Turkse, Iraakse, Egyptische, Japanse en Saudische ambtgenoten benadrukt dat de Israëlische aanvallen volledig moeten stoppen, schrijft hij op Telegram. Libanese staatsmedia meldden bovendien dat er ook na de aankondiging van de overeenkomst nog Israëlische luchtaanvallen hebben plaatsgevonden, waarbij meerdere mensen gewond zouden zijn geraakt.

'Netanyahu spartelt tegen'

"Netanyahu spartelt tegen", concludeert Amerikakenner Willem Post. Hoewel Israël volgens het akkoord het recht behoudt zich te verdedigen tegen aanvallen van Hezbollah, ziet Trump de recente aanvallen op Libanon liever niet. Volgens Post vreest de Amerikaanse president dat die een mogelijke deal met Iran in de weg staan. "Trump is woedend. En Trump kan bijzonder boos worden als hij vindt dat zijn plannen worden gedwarsboomd."

"Hij heeft gebeld met Netanyahu en gezegd: 'Wat was dit voor fucking aanval op Beirut afgelopen weekend?' Trump houdt Netanyahu voor dat dit akkoord ook belangrijk is voor Israël. Maar aan de andere kant denk je dan ook: als dit voor Israël ook zo belangrijk is, waarom zat Israël dan niet aan de onderhandelingstafel?"

Volgens Post zal Israël uiteindelijk waarschijnlijk luisteren naar Washington. "Het is wel zo dat de Verenigde Staten echt hele grote invloed hebben op Israël als het erop aankomt. Ze geven jaarlijks 3,8 miljard euro aan militaire steun. Dus als Trump echt boos wordt, en dat was hij gisteren, want het dreigde echt te ontsporen, dan zijn voor Israël de rapen gaar."

Benjamin Netanyahu zou Trump, met wie hij eerder dit jaar zij aan zij optrok bij de aanval op Iran, al "schoorvoetend" hebben gefeliciteerd met het akkoord, weet Post. "Maar ja, het ligt in de nabije toekomst verscholen dat er toch weer schermutselingen komen. Het is duidelijk dat Israël een onzekere factor blijft in dit akkoord tussen de VS en Iran. Maar de druk uit Washington op Israël is heel groot."

Iraanse bevolking wordt vergeten

Post vindt het opvallend dat er ondertussen nauwelijks nog wordt gesproken over de Iraanse bevolking. Met een akkoord tussen Washington en het ayatollahregime lijkt regime change in Iran verder weg dan ooit. "Regime change is wel wat Trump toch aanvankelijk wilde? Het regime zou vallen en dat is niet gebeurd. Dat wordt nauwelijks nog genoemd, maar mogen we niet vergeten."

In een interview met The New York Times zei Trump dat hij van Iran geen geweld tegen de bevolking verwacht, omdat de Verenigde Staten anders alsnog zouden kunnen ingrijpen, mogelijk zelfs militair. "Maar ja, dat is een uitspraak die je kunt doen. De vraag is natuurlijk of dat ook echt gebeurt", zegt Post, die zich afvraagt wat deze oorlog uiteindelijk heeft opgeleverd. "Wat zijn we hier nou mee opgeschoten?"