Mona Keijzer wil dat Nederland strenger Belgisch asielbeleid volgt: 'Alleenreizende mannen uit veilige landen niet meer opvangen'

Tweede Kamerlid Mona Keijzer pleit voor een fundamentele koerswijziging in het Nederlandse asielbeleid en wil dat Nederland meer gaat lijken op België, waar volgens haar sneller wordt ingegrepen bij asielaanvragen uit veilige landen. In WNL op Zondag stelt zij dat het systeem vastloopt door te veel procedures en herhaalde aanvragen en dat er "veel meer heilige huisjes om moeten."

Het Europees Migratiepact, dat na jarenlange onderhandelingen vrijdag in werking treedt, moet de asielinstroom in Europa beter reguleren. Tegelijkertijd is nog onzeker hoe effectief het nieuwe systeem in de praktijk zal zijn. Volgens hoogleraar migratie en sociologie Ruud Koopmans zijn de verwachtingen te hooggespannen als er geen aanvullende afspraken worden gemaakt met landen buiten de Europese Unie.

"Als dit alles zou zijn wat er gebeurt, dan gaat het binnen maximaal zes maanden als een kaartenhuis in elkaar storten", waarschuwt hij in WNL op Zondag. "Dan zijn we gewoon weer terug bij af", aldus Koopmans.

Hij benadrukt dat de kern van het probleem ligt in de uitvoering en in internationale samenwerking. Zonder afspraken met derde landen blijft het systeem volgens hem onvoldoende werken. "Je moet de prikkel wegnemen voor mensen om zich irregulier op weg naar Europa te begeven. Dat idee met die terugkeerhubs is een stap in die richting. Maar als dat niet binnen die termijn van in totaal 24 weken gebeurt, dan functioneert het hele systeem niet meer", zegt hij.

Volgens Koopmans is vooral de terugkeer van afgewezen asielzoekers afhankelijk van die internationale afspraken. "Dan komen we gewoon in de normale procedure. Dan hebben we alle problemen die we nu ook hebben, namelijk dat het niet lukt om mensen uit te zetten."

Minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans benadrukt dat er achter de schermen intensief wordt gewerkt aan de uitwerking van het pact en aan internationale deals. "Bart van den Brink is niet voor niets naar Lampedusa gegaan. Hij is bezig om dit voor elkaar te krijgen. Daar zitten twee elementen aan: de juridische basis, maar ook uitvoering, uitvoering, uitvoering", aldus Karremans.

Heilige huisjes

Mona Keijzer stelt dat Nederland te terughoudend is in het aangaan van gesprekken met landen buiten Europa, ook als die niet dezelfde waarden delen. "Wat je al heel snel hoort is: schande dat je spreekt met die landen. Kijk, we zijn in Nederland al compleet over de zeik als de Nederlandse regering gaat praten met Trump, laat staan met landen waar ze het allemaal niet zo nauw nemen met de rechtsstaat zoals wij dat hier doen. Maar dat is dus waar we mee moeten stoppen, want dit heb je wel nodig", zei Keijzer.

Volgens haar moet Nederland veel consequenter onderscheid maken tussen groepen asielzoekers en procedures sneller kunnen afhandelen. "Als je dan kijkt dat wij blijven vasthouden aan herhaalde aanvragen, nog eens een keer goed bekijken… dan kom je weer in die situatie terecht waardoor het in Nederland vast blijft lopen. Dus ik denk dat er veel meer heilige huisjes om moeten. Wij zullen hetzelfde moeten gaan doen als België", aldus Keijzer.

Zij doelt daarbij op een striktere aanpak van asielaanvragen. "Alleenreizende mannen uit veilige landen die gewoon uit busjes stappen met iPhones en rolkoffers bij Ter Apel, daar zullen wij gewoon tegen moeten zeggen: wij vangen u niet meer op", stelt zij.

Koopmans plaatst daar een duidelijke kanttekening bij en waarschuwt voor een louter nationale aanpak. "Ik denk dat het een illusie is dat je dit probleem kan oplossen met nationale maatregelen, alleen maar Denemarken of België kopiëren. Dat gaat niet werken. Dat is een race naar de bottom. Uiteindelijk moeten we dat op Europees niveau oplossen", zegt hij.

Volgens hem is Europese samenwerking noodzakelijk, maar niet voldoende zonder afspraken met derde landen. "Europa kan het alleen oplossen door afspraken te maken met derde landen. Daar moeten we niet zo kieskeurig zijn dat we zeggen dat dat democratieën moeten zijn. Het vluchtelingenrecht is bedoeld om mensen te beschermen tegen oorlogsgeweld en politieke vervolging", aldus Koopmans.

Hij merkt daarbij op dat ook landen zonder volledige democratische structuur een rol kunnen spelen, zolang zij bescherming bieden volgens internationale afspraken.

Permanent immigratierecht

Tot slot wordt in de uitzending ook gesproken over de aard van bescherming en verblijfsstatus. Koopmans pleit voor een meer tijdelijke benadering van asiel. "Bescherming is eigenlijk altijd tijdelijk geweest. Maar dat is langzaam een soort permanent immigratierecht geworden. We hebben in het verleden veel te snel mensen permanente verblijfsvergunningen gegeven", zegt hij.

Volgens hem moet Nederland terug naar het oorspronkelijke uitgangspunt van het vluchtelingenverdrag. "Als het weer veilig is, moet je ook terug kunnen keren", aldus Koopmans.