Poetin staat onder druk, ziet hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga: 'Hij heeft grote problemen'

Vladimir Poetin staat onder toenemende druk door de oorlog in Oekraïne en de economische gevolgen daarvan. Dat zegt hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga in Sven op 1 op NPO Radio 1. Volgens hem gaat inmiddels 40 procent van de Russische overheidsuitgaven naar de oorlog, terwijl de economie verder verzwakt en de verliezen aan het front oplopen.

Wordt Vladimir Poetin door de toenemende problemen in Rusland gevaarlijker, of juist minder? Osinga denkt niet dat Poetin heel snel bakzeil zal halen. "Het is goed dat er een beetje oppositie komt. Maar als je kijkt naar het aantal mensen, de oligarchen en oppositieleden die uit het raam zijn gevallen de afgelopen jaren, heb ik niet de illusie dat Poetin heel snel bakzeil zal halen. Het voortzetten van de oorlog is voor hem bepalend en voor het handhaven van zijn status."

Volgens Osinga stapelen de problemen zich in Rusland snel op. Hij schetst een beeld van een economie die steeds verder onder druk komt te staan door de oorlogsinspanning. "Intussen wordt 40 procent van de overheidsuitgaven besteed aan de financiering van deze oorlog. De inflatie zit rond de 10 procent. De rentevoet staat op 20 procent. Steeds meer bedrijven gaan failliet in zijn eigen economie. Waar hij nog groei kon laten zien vanaf 2022 van 4 procent, is dat gedaald naar 0 tot 1 procent."

Intussen zijn er volgens de hoogleraar ongeveer 1,3 miljoen Russen omgekomen of verminkt en gewond geraakt aan het slagveld. "En de baten van deze oorlog, als je kijkt naar de terreinwinst, zijn eigenlijk heel gering. Sterker nog: netto heeft hij afgelopen half jaar terrein verloren. Hij verliest dagelijks ongeveer 1000 man en de verliezen zijn groter dan wat hij maandelijks kan rekruteren. Dus hij heeft grote problemen."

Tijdelijk bestand of escalatie?

Volgens de hoogleraar zijn er meerdere scenario’s denkbaar voor het vervolg van de oorlog. Een positief scenario zou kunnen zijn dat Rusland tot een vorm van onderhandelingen komt. "De meeste analisten hopen dat als Oekraïne ermee door kan gaan, ook met het uitschakelen van zijn olieraffinagecapaciteit, die intussen met 20 tot 30 procent is vernietigd, Poetin langzaam bewogen kan worden om akkoord te gaan met een tijdelijk bestand langs de huidige frontlijn. Dat is het positieve scenario. Dat ook voor hem uiteindelijk de overtuiging bestaat: het voortzetten van deze oorlog levert mij momenteel niet zoveel op."

Luister het gesprek hieronder terug:

Het negatieve scenario is volgens Osinga dat Poetin juist verder escaleert, al zijn de opties daarvoor beperkt. "Hij kan proberen te escaleren in Oekraïne, maar daar heeft hij niet zoveel mogelijkheden toe. Dagelijks bombardeert hij Oekraïne met meer dan 200 drones, kruisraketten en ballistische raketten. De afgelopen weekend 690. Gisteravond ook 650. Wat zou hij nog kunnen inzetten?"

Volgens Osinga verschuift daarom de aandacht naar mogelijke andere strategieën: "Een alternatief om zijn status in stand te houden is dat hij een agressieve beweging laat zien richting een van de Baltische staten. Niet met een grootschalige invasie, maar een kleinschalige incursion, zoals we ook in de Krim hebben gezien. Waarbij hij probeert de geloofwaardigheid van het NAVO-bondgenootschap en de cohesie van de Europese Unie en Amerika te testen."

'Rusland voert al oorlog tegen ons'

Ook wijst hij op al bestaande dreiging en acties vanuit Rusland richting Europa. "Verschillende leiders zeggen ook al: Rusland voert al oorlog tegen ons. We praten over hybride oorlogvoering, sabotageactiviteiten door heel Europa heen. Brandstichting bij munitiefabrieken in diverse Europese landen. Een aanslag op de CEO van Rheinmetall, de grote munitie-industrie, die gelukkig is verijdeld. Allerlei drones bij vliegvelden in Noorwegen, Denemarken, maar ook in Nederland."

"Poetin heeft in het begin van deze oorlog gezegd: de oorlog in Oekraïne gaat eigenlijk over het Westen. Het is een oorlog over de toekomst van Europa. Hij ziet ons als existentiële vijand. Onze hele manier van leven, liberalisme en individuele vrijheden ziet hij als bedreiging voor het regime. Dus dat is al lang aan de gang en dat is aan het intensiveren. De directeur van de Duitse inlichtingendienst heeft ook al gezegd: 'Pas op, want wij kunnen dit op een gegeven moment als artikel 5 gaan beschouwen.'"